| |
|
Bulu |
Abui |
Mvután Ô Só'o |
Fátane |
|
English |
Français |
Eve'ela/Exemple |
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 7313 |
ê |
nyá, fê, kpwê |
|
fa, fe, fé, fô |
Kõnõk |
to |
_("be")_ |
_("être")_ |
ê kõnõ'õ nyí j'a beleban ê vôm ê bí á vo'o belan, ñgê ke náa bí njí kômbõ belane, nda'a "ne" |
| 7505 |
ê |
kpwêmbe |
|
|
Kõnõk |
to |
frustrate |
frustrer |
|
| 7506 |
ê |
kpwêmban |
|
|
Kõnõk |
to |
frustrate each other |
se frustrer l'un l'autre |
|
| 7507 |
|
èbala |
bibala |
mbala |
Èyõlè |
|
ostrich |
autriche |
|
| 7508 |
|
èbafõ'ôlõ |
bibafõ'ôlõ |
mbafõ'ôlõ |
Èyõlè |
|
van |
car (pour le transport en commun |
|
| 7509 |
|
èbáka'a |
bibáka'a |
mbáka'a |
Èyõlè |
|
scooter |
scooter |
|
| 7510 |
|
õbamba |
abamba |
èbamba, mbamba |
Èyõlè |
|
dinosaur |
dinosaur |
|
| 7511 |
|
mbêbát |
mimbêbát |
èbát, õbát, mbát |
Èyõlè |
|
jaguar |
jaguar |
|
| 7512 |
|
õbúbua |
abúbua |
èbúbua |
Èyõlè |
|
rhinoceros |
rhinocéros |
|
| 7513 |
|
èba'asan |
biba'asan |
mba'asan |
Èyõlè |
|
rocket |
fusée |
|
| 7514 |
|
bêñ |
mebêñ |
mbêñ |
Èyõlè |
|
grape |
raisin |
|
| 7515 |
|
abêñ |
mebêñ |
mbêñ |
Èyõlè |
|
grape tree |
vigne |
|
| 7516 |
|
õlela |
Èyõlè |
|
wagon |
wagon |
|
| 7517 |
|
èfíñgí |
bifíñgí |
Èyõlè |
|
carrot |
| 7518 |
|
síñgelê |
Èyõlè |
|
pea |
| 7519 |
|
õtólóñgó |
Èyõlè |
|
traffic light |
| 7520 |
|
õsakó'o |
Èyõlè |
|
commissariat |
| 7521 |
|
nsakó'o |
Èyõlè |
|
commissaryd |
| 7522 |
|
èyála'a |
Èyõlè |
|
bureau du procureur |
| 7523 |
|
ñyála'a |
Èyõlè |
|
procureur |
| 7524 |
ê |
fús |
Kõnõk |
to |
segment, to cut |
| 7525 |
|
zo'ódum |
Èyõlè |
|
broccoli |
| 7526 |
|
ènyatyímbí |
Èyõlè |
|
motherboard |
| 7527 |
ê |
vúlan |
to |
post or mail to each other |
| 7528 |
ê |
vúlu |
to |
post, to mail |
| 7529 |
|
èvúla'a |
Èyõlè |
|
the act(ion) of posting, the act(ion) of sending a message or sending by mail |
| 7530 |
|
èvúlu |
Èyõlè |
|
(a) post, a message posted or sent by mail |
| 7531 |
|
èvúvúlu |
postable |
| 7532 |
|
mvúlu |
Èyõlè |
|
poster |
| 7533 |
|
èvúlúfám |
Èyõlè |
|
postman |
| 7534 |
|
èvúlúñgá |
Èyõlè |
|
post woman |
| 7535 |
|
èvúlúndá |
(bivúlúndá), ndáa èvúlu: |
Èyõlè |
|
post office |
| 7536 |
|
ènyondá |
Èyõlè |
|
firehouse |
| 7537 |
|
ènyomõt |
wfirefighter |
| 7538 |
|
ènyofám |
Èyõlè |
|
male firefighter |
| 7539 |
|
ènyoñgám |
Èyõlè |
|
female firefighter |
| 7540 |
|
ntêtám |
Èyõlè |
|
detective |
| 7541 |
ê |
bêñêsan |
Kñnõk |
to |
tease each other |
| 7542 |
ê |
bêñêse |
Kñnõk |
to |
tease someone |
| 7543 |
ê |
nyóan |
Kñnõk |
to |
pet (to slightly) (an animal, a body organ, etc) |
| 7544 |
|
ènyóan |
Èyõlè |
|
a pet(ting) touch |
| 7545 |
|
ènyóan |
Èyõlè |
|
a petting gesture |
| 7546 |
|
ayômvú |
Èyõlè |
|
hotdog |
| 7547 |
|
èbí'íkíndík |
Èyõlè |
|
roller coaster |
| 7548 |
ê |
fáman |
Kñnõk |
to |
zoom |
| 7549 |
|
èfáman |
bifáman |
Èyõlè |
|
(a) zoom |
| 7550 |
|
èfáman-èfáman |
zoomably |
| 7551 |
|
mfáman |
mimfáman |
Èyõlè |
|
crayon |
| 7552 |
|
èfêfáman |
zoomable |
| 7553 |
|
èbôbóoè |
bibôbóoè |
èkôkóoè |
Èyõlè |
|
lemonade |
| 7554 |
ê |
vánè |
to |
cone, create a cone |
coner, créer un cone |
| 7555 |
|
èvánè |
bivánè |
Èyõlè |
|
cone |
cone |
| 7556 |
|
èvánè-èvánè |
bivánè-bivánè |
conically |
coniquement |
| 7557 |
|
èvêvánè |
bivêvánè |
|
Õfát |
conic |
conique |
| 7558 |
|
mvánè |
mimvánè |
mván, válè |
Èyõlè |
|
coner, the agent (tool, person, etc) that creates a cone |
coneur, l'agent (outil, personne, etc) qui crée un cone |
|
| 7559 |
|
õkôñ |
akôñ |
ñkôñ, õkōñ |
Èyõlè |
|
cylinder |
cylindre |
| 7560 |
|
õkôñ-õkôñ |
akôñe-akôñ |
ñkôñ, õkōñ |
cylindrically |
cylindriquement |
| 7561 |
|
õkôkôñ |
akôkôñ |
ñkôñ, õkōñ |
cylindrical |
cylindrique |
| 7562 |
|
õdók |
adók |
èdók, ndók, õdak |
Èyõlè |
|
elegance, refined grace or dignified propriety |
élégance |
|
| 7563 |
|
õdó'-ódó |
adó' adók |
èdók, ndók, õdak |
Õfôp |
|
elegantly, in an elegant manner |
élégamment |
|
| 7564 |
|
õdôdók |
adôdók |
èdók, ndók, õdak |
Õfát |
|
elegant |
élégant |
|
| 7565 |
|
õbók |
abók |
abôk, abòk |
Èyõlè |
|
sobriety, the quality or state of being sober |
sobriété |
|
| 7566 |
|
õbó'-õbók |
abó'-abók |
abôk, abòk |
Õfôp |
|
soberly, in a sober manner |
sobrement |
|
| 7567 |
|
õbôbók |
abôbók |
abôk, abòk |
Õfát |
|
sober, abstaining from drinking alcohol or taking intoxicating drugs : refraining from the use of addictive substances |
sobre |
|
| 7568 |
ê |
wôwók |
biwôwók |
èwók |
Kõnõk |
to |
prelude, serve as a prelude |
préluder |
|
| 7569 |
|
èwôwók |
biwôwók |
èwók |
Èyõlè |
|
prelude, an introductory performance, action, or event preceding and preparing for the principal or a more important matter |
prélude |
|
| 7570 |
ê |
mas |
|
ê fas, ê vas, nyas |
Kõnõk |
to |
census, take a census |
recenser |
|
| 7571 |
ê |
masan |
|
ê fas, ê vas, nyas |
Kõnõk |
to |
take a census of each other |
se recenser l'un l'autre |
|
| 7572 |
ê |
maseban |
|
ê fas, ê vas, nyas |
Kõnõk |
to |
census self, take a census on self, be/become censused |
se recenser soi-même, être/devenir recensé |
|
| 7573 |
|
èmas |
bimas |
èfas, èlas |
Èyõlè |
|
census |
recensement |
|
| 7574 |
|
èmas-èmas |
bimase-bimas |
èfas, èlas |
Õfôp |
|
censusably, in the manner of a census |
recensablement |
|
| 7575 |
|
èmemas |
bimas |
èfas, èlas |
Õfát |
|
censusable, on which a census can be taken |
recensable |
|
| 7576 |
|
ñmase |
bemase |
èfas, èlas |
Èyõlè |
|
censuser, the agent (person, organization, tool, etc) that takes a census |
recenseur |
|
| 7577 |
|
èkêtêk |
bikêtêk |
akáták, akítík, akôtôk, akútúk |
Èyõlè |
|
government, office or institution of the governor |
gouvernement, bureau ou institution du gouverneur |
|
| 7578 |
|
èkêtê'-èkêtêk |
bikêtê'ê-bikêtêk |
akáták, akítík, akôtôk, akútúk |
Õfôp |
|
governmentally, in the manner of the office or institution of the governor |
gouvernementallement |
|
| 7579 |
|
èkêkêtêk |
bikêkêtêk |
akáták, akítík, akôtôk, akútúk |
Õfát |
|
governmental, of the office or institution of the governor |
gouvernemental, du bureau ou institution du gouverneur |
|
| 7580 |
|
ñkêtêk |
miñkêtêk |
akáták, akítík, akôtôk, akútúk |
Èyõlè |
|
governor, head of a province or a region |
gouverneur, administrateur d'une province ou d'une région |
|
| 7581 |
ê |
kuban |
|
ê kúbu |
Kõnõk |
to |
find each other |
se trouver l'un l'autre |
|
| 7582 |
ê |
kubu |
|
ê kúbu |
Kõnõk |
to |
find |
trouver |
|
| 7583 |
ê |
kububan |
|
ê kúbu |
Kõnõk |
to |
be/become found, find self |
se trouver soi-même, être/devenir trouvé |
|
| 7584 |
|
èkubu |
bikubu |
ê kúbu |
Èyõlè |
|
(a) finding |
trouvaille |
|
| 7585 |
|
èkukubu |
bikukubu |
ê kúbu |
Õfát |
|
findable, can be found |
trouvable |
|
| 7586 |
|
ñkubu |
miñkubu |
ê kúbu |
Èyõlè |
|
finder |
trouveur |
|
| 7587 |
|
kpwálák |
mekpwálák |
fálák, ñnyálák |
Õfôp |
|
subject to debate |
sujet au débat |
jame bõt b'á fas aa b'á sañetan, bê káte'e bi ê mbamba njika'anê
Bê ñgá koene mbim wé ô bôõ ésalak. Ve avál avé mbim ôte ô ñgá suan ésalak, jam éte é ne (é ñgá'ane) kpwálák. |
| 7588 |
|
õtôè |
atôè |
ê bôè, ê yôè |
Èyõlè |
|
relevence |
relevance |
|
| 7589 |
|
õtôè-õtôè |
atôè-atôè |
ê bôè, ê yôè |
Õfôp |
|
relevently |
relevamment |
|
| 7590 |
|
õtôtôè |
atôtôè |
ê bôè, ê yôè |
Õfát |
|
relevent |
relevant |
|
| 7591 |
|
èlá'ás |
bilá'ás |
|
Èyõlè |
|
solidarity |
solidarité |
|
| 7592 |
|
èlá'ás-èlá'ás |
bilá'ás-bilá'ás |
|
Õfôp |
|
solidarily, in the manner of a solidarity |
solidairement |
|
| 7593 |
|
èlêlá'ás |
bilêlá'ás |
|
Õfát |
|
in solidarity |
solidaire |
|
| 7594 |
|
õyak |
ayak |
|
Èyõlè |
|
pertinence |
pertinence |
|
| 7595 |
|
õya'-õyak |
aya'-ayak |
|
Õfôp |
|
pertinently |
pertinamment |
|
| 7596 |
|
õyeyak |
ayeyak |
|
Õfát |
|
pertinent |
pertinent |
|
| 7597 |
|
õtôlôt |
atôlôt |
|
Èyõlè |
|
prominence |
prominence |
|
| 7598 |
|
õtôlôt-õtôlôt |
atôlôt-atôlôt |
|
Õfôp |
|
prominently |
prominamment |
|
| 7599 |
|
õtôtôlôt |
atôtôlôt |
|
Õfát |
|
prominent |
prominent |
|
| 7600 |
|
mbímbíên |
mimbímbíên |
mbíên |
Èyõlè |
|
plateau |
plateau |
|
| 7601 |
|
ènyúí |
binyúí |
akúí |
Õfát |
|
notorious |
notoire |
|
| 7602 |
|
ènyúí-ènyúí |
binyúí-binyúí |
akúí |
Õfôp |
|
notoriously |
notoirement |
|
| 7603 |
|
èñgbwêñgbwát |
biñgbwêñgbwát |
èñgbwát |
Èyõlè |
|
precipice |
précipice |
|
| 7604 |
|
èñgeñgáp |
biñgeñgáp |
èñgáp |
Èõlè |
|
cleavage |
clivage |
|
| 7605 |
|
ñkôkòp |
miñkôkòp |
ñkòp |
Èyõlè |
|
notoriety |
notoriété |
|
| 115 |
|
sálák |
|
fálák, ñnyálák |
|
|
| 146 |
ê |
subu, tubu, vubu, yubu |
ê fubu |
jôm j'á bo me ávôl. _("."/"Un ordinateur est une machine qui fait des calculs rapidement.")_ |
|
j'á na ô : = ñgumú. ("The 'yòt' ."/"Le 'yòt' est utilisé l'opé de .") |
| 121 |
ê |
mês, mis |
to |
aggregate |
agréger |
B'á jô na mõt a a sóñ bíôm éyoñ a a kôan abui bíôm (bíôm bíte bí ne bèbè avál dá) na á fase bíê. ("An them, etc."/"On dit qu'un agent (une personne, un outil, une machine, une application informatique, etc) agrège à un certain endroit pour un certain but, souvent pour créer des statistiques, ou pour analyser ces choses, etc.") |
|
|
õkpwámák |
akpwámák |
ñkpwámák |
|
|
|
| 7468 |
|
õjem |
ajem |
njem |
Èyõlè |
|
|
| 390 |
ê |
jembe (an) |
|
|
|
|
|
èdúá, èfúá, èjúá, èkúá, èlúá, èvúá |
|
èsúá, ètúá |
|
|
|
|
|
èkáták, ñkáták
èketek, õketek, ñketek
õkêtêk, èkítík, ñkítík,
akotok, èkotok, ñkotok
akótók, èkótók, ñkótók
èkôtôk, ñkôtôk
õkõtõk, ñkõtõk
èkutuk, õkutuk, ñkutuk
èkútúk, ñkútúk |
|
akáták, akítík, akôtôk, akútúk |
|
|
| 273 |
|
õtôè |
|
|
|
|
õbu'uli |
bu'uli |
mbu'uli |
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 680 |
| |
èkpwàl |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
, fál |
lan m |
| 292 |
|
õlámák, õsámák, õvámák, õyámák |
|
ñkpwámák |
|
|
ê |
|
|
|
|
| 336 |
ê |
bembe (an), kembe (an), kpwembe (an), ndemban, nyembe (an), sembe (an), tembe (an) |
|
|
(such as a whirlwind), mix self (such as food, liquid, etc) |
se mélanger (comme pour la nourriture, un liquide, etc) |
| 408 |
ê |
jôm, jum |
|
|
|
| 213 |
ê |
wós |
|
ê wõp |
|
|
| 826 |
|
õkóñgó |
akóñgó |
ñkóñgó |
|
Èyõlè |
|
| 310 |
|
õlakó'o, õñgakó'o, õnyakó'o, õsakó'o, õtyakó'o, õvakó'o, õyakó'o, õwokó'o |
|
mbakó'o, ndakó'o, ñgbwakó'o |
|
| 100 |
|
èñgon |
|
|
gospel, the message concerning Christ, the kingdom of God, and salvation |
| 391 |
ê |
bõè |
|
|
|
to |
| 485 |
|
èmvá'ás |
bimvá'ás |
èyá'ás |
|
|
ê |
vúmbu |
|
ê kúmbu, ê lúmbu |
Kõnõk |
to |
|
| 148 |
ê |
búmbu, dúmbu, fúmbu, nyúmbu, súmbu, túmbu, yúmbu |
|
ê kúmbu, ê lúmbu |
|
|
ê |
wómôlan |
|
ê wómôlõ |
|
|
|
|
|
|
juggle |
jongler |
m: bón án38. abui bõt m: , mbóp, y nsá'l, yt |
|
| 385 |
|
õbótõ |
|
|
| 517 |
ê |
tyap |
|
ê tyáp |
Kõnõk |
to |
|
|
| 519 |
ê |
ƈaban, tyaban |
|
ê tyáp |
Kõnõk |
to |
self-, be/become divided |
se , être/devenir divisé |
|
| 128 |
|
èƈaba'a |
biƈaba'a |
ètaba'a |
Èyõlè |
|
|
| 504 |
|
|
tekee abuiñgê , éf jin'é bil'éjõsa'a été; ajô te, éfíá jin'é ne beleban aa èjõsa'a ñgê be tek'èjõsa'a, vedá èfí'éte j'á tinan èyoñ ése náa "teke mõs éziñ, tek'avál èziñ") |
èbamba, mbamba |
Õfôp |
|
it can be used with or the negativity but it it always implies "never") |
jamais (ce mot contient déjà la négativité; alors, ce mot peut tre utilisé avec ou sans negativité, mais ce mot indique toujours "jamais") |
Me ñgá nyiñ Ébolêwo'o õbamba = Mê njí nyiñ Ébolêwo'o õbamba = Mê njí nyiñ Ébolêwo'o mõs éziñ. té; ajô te, éfíá jin'é ne beleban aa èjõsa'a ñgê be tek'èjõsa'a, vedá èfí'éte j'á tinan èyoñ ése náa "teke mõs éziñ, tek'avál èziñ") |
| 559 |
|
èkòñ |
bikòñ |
èkáñ |
|
| 837 |
ê |
wôè |
|
ê bôè, ê jôè, ê yôè |
|
| 884 |
ê |
sôè |
|
|
|
| 490 |
|
mfə, njə, nlə, ñyə |
|
ñkə, nyə |
| 468 |
|
õsə, õkpwə, õtyə |
|
õbə |
| 660 |
|
õwúmbu (awúmbu)
Ènyásênyás
mfámbá
õvòt
èvômbá, mvômbá
tyí'íbêm, yí'íbêm õbêbàñ õbá'ás õdá'ás õyeyeñ èsesa nsesa,
èvòt,
õbōt,
añgôñ,
èsóndók (nsóndók),
ê dót: ndót,
ê ñgúlúbu |
|
| 283 |
ê |
|
|
ê |
|
ê bêp, ê báp, ê bup |
Kõnõk |
to |
waste, squander |
gaspiller, gâcher |
|
| 203 |
|
avelêk, ayelêk |
|
aselêk |
mère mère est e).") |
|
zaé, õlún, ôsn, sm |
|
Èyõlè |
|
en retard |
(a) late (occurrence) |
Èkôán é gá tátè yeyombõ mekábêlê mewômbàé. ("The meeting started 20 minutes late."/"Il/Elle vient générelament en retard au travail.")
A a nye'e a yombõ'õ sáé. ("He/She likes working late."/"Il/Elle aime travailer tard (dans la soirée ou la nuit.")
. ("They arrived late to the meeting."/"Ils/Elles étaien arrivé(e)s en retard à la réunion.") |
| 117 |
ê |
vúlu, vúlan |
|
ê búlan, ê fulan |
|
', ' lè): _("jewel"/"bijou é n'èdim ê mon ábôndô'ô náa ' |
| 480 |
|
èkála'a, õkála'a, ñkála'a
ènyála'a, õnyála'a, ñnyála'a
èsála'a, õsála'a, nsála'a
èyála'a, õyála'a, ñyála'a
õwólo'o, ñwólo'o |
|
| 477 |
ê |
nyõlõ, nyulu, nyúlu |
|
|
|
|
Kõnõk |
| 227 |
|
õndúndumú |
andúndumú |
|
to |
|
|
|
, de manière preédictable |
|
èw yá'ane ny. _("When we see the good job he is doing, our conclusion is that we should pay him."/"Quand nous voyons son bon travail, notre conclusion est que nous devrions le payer.")_ |
| 808 |
|
èwôlôk, ñwôlôk |
|
ènyôlôk |
|
râteau |
|
. ("When you are pursuit a goat that you want to catch, because the goat runs fast, you must speed up your pace."/"parce que la chèvre court vite, tu dois accélrer ta course.") |
| 830 |
|
èbôlôt (screw driver/tourne-vis)
èjôlôt, njôlôt
èkôlôt, õkôlôt, ñkôlôt
èsôlôt, õsôlôt, nsôlôt
ètôlôt, ntôlôt
èvôlôt, mvôlôt |
|
awôlôt |
| 310 |
|
õdúk |
adúk |
èdúk, abúk, alúk, asúk |
Èyõlè |
|
| 583 |
|
õndoñ |
andoñ |
ê ndeñ, ndoñ |
|
éndoñ: _("cultural center"/"centre culturel")_
è éñ: _("detention center"/"centre de détention")_ |
| 229 |
|
õfen |
afen |
afefen |
| 494 |
|
èñgás |
biñgás |
èñgas, biñgát, èlat |
Èyõlè |
|
|
| 492 |
|
èbáñgila, mbáñgila
abôñgila, mbôñgila
èfêñgila, mfêñgila
èkúñgila, ñkúñgila
èvêñgila, mvêñgila
èvóñgila, mvóñgila
èyáñgila, ñyáñgila |
|
èdúñgila |
| 495 |
|
èñgás-èñgás |
biñgáse-biñgás |
èñgas, biñgát, èlat |
prédictable |
mbíá bêmam mêse mê ñgá boban ê nlam ôte mê mbê ôvúvúí. _("All the bad event that occurred in that village were predicatable."/"Tous les mauvais événements qui s'étaient passés dans ce village étaient prévisibles.")_ |
| 490 |
|
èñgêñgás |
biñgêñgás |
èñgas, biñgát, èlat |
Õfát |
|
|
|
|
| 229 |
ê |
|
Kõnõk |
to |
|
bíylè b: |
|
| 380 |
ê |
|
|
|
| 228 |
|
ñkpwêkpwáé |
miñkpwêkpwáé |
ñkpwáé |
| 227 |
|
ñkpwêkpwêt |
miñkpwêkpwêt |
ñkpwêt |
|
|
|
|
|
| 222 |
|
ñkúkù |
miñkúkù |
ñkù |
Try this , pré (Watch eillir, accder Life Change) |
| 687 |
ê |
Kõnõk |
|
|
to |
| 118 |
ê |
nyás |
|
|
|
é |
ñ, b y'Ébolêwoo bê ñgá lôme sê be. _("When them."/"Quand le committé se réunissait à envoyé Abate les reprsenter.")_ |
| 111 |
ê |
tyên, tyêt |
|
ê;, táñ, fêñ, ê ndêñ |
|
|
|
|
|
|
" ", " "); |
| 481 |
|
èkpwayek, ñkpwayek
alayek, èlayek, nlayek
asayek
ayayek, èyayek, ñyayek
awoyek, èwoyek, ñwoyek |
|
abayek |
" " " |
| 673 |
|
õvóm |
avóm |
èwóm |
Èyõlè |
|
|
|
|
| 226 |
|
õzúk, õzúm, õzún, õzúñ |
|
õzút, õsún |
|
|
|
Cette situation/affaire n'a pas de sense" ê jam ziñ |
| 338 |
|
õzók, õzól, õzóm, õzón, õzós, õzót |
|
õzólóm, õzóndóm |
|
|
|
|
| 331 |
|
èzila |
|
õzila |
|
|
— — n'õbg |
| 448 |
ê |
bêmbe (an), tyêmbe (an), fêmbe (an), kêmbe, kpwêmbe (an), lêmbe, nêmbe (an), ñgêmbe, nyêmbe (an), sêmbe (an), vêmbe (an), yêmbe (an) |
|
|
|
|
| 448 |
ê |
beñebe (an), tyeñebe (an), feñebe (an), jeñebe, keñebe, kpweñebe (an), leñebe, neñebe (an), ñgeñebe, nyeñebe (an), señebe (an), veñebe (an), yeñebe (an) |
|
|
|
| 448 |
ê |
be'ebe (an), tye'ebe (an), fe'ebe (an), je'ebe, ke'ebe, kpwe'ebe (an), le'ebe, ne'ebe (an), ñge'ebe, nye'ebe (an), se'ebe (an), ve'ebe (an), ye'ebe (an) |
|
|
|
| 448 |
ê |
bê'êbe (an), tyê'êban, fê'êbe (an), jê'êbe, kê'êbe, kpwê'êbe, lê'êbe (an), nê'êbe (an), ñgê'êbe (an), nyê'êbe (an), sê'êbe (an), vê'êbe (an) |
|
|
|
| 330 |
|
ñgám |
|
|
|
| 332 |
|
mbeñga |
mimbeñga |
mebeñga |
|
|
|
| 649 |
|
õjólè |
ajólè |
ê jálè, ê kólè, ê tólè, s" |
Èyõlè |
|
|
|
| 241 |
ê |
dós, lós, sós (zós), tyós |
|
fós, ê jós, ê vós |
|
|
| 227 |
ê |
bámè, fasè, fámè, tyamè, tyám, tyámè, jamè, kámè, kpwámè, lámè, ndám, nyám, vamè, vámè |
|
|
|
| 666 |
|
õnyõbõk |
anyõbõk |
èsõbõk, kõnõk |
|
|
|
|
| 117 |
|
afêfàp, mfêfàp |
|
afàp |
|
|
| 335 |
|
akôkò |
|
akò |
|
|
|
| 557 |
|
õtubu |
atubu |
ntuba, ntabe |
|
|
| 220 |
ê |
kó'o |
|
|
| 812 |
|
õbíás |
abíás |
mbíás |
Õfát, Èjêt |
|
insensé(e), quelque chose qui ne signifie rien |
. _("."/"On dit que quelque chose est insense si cette chose ne signifie rien et/ou personne ne doit lui prêter attention.")
. _("As soon as she got there, she started talking non-sense (she started saying things that didn't make sense."/"Dès qu'elle arriva, elle commença à dire n'importe quoi (à dire des choses qui n'ont pas de sense.")_ |
| 485 |
ê |
bêbêle |
|
ê bêbêlan |
| 444 |
ê |
tôõn |
|
ê vôõn |
| 240 |
ê |
kendè (ñgendè), téndè, vèndè, véndè |
|
ê béndè, ê léndè, ê sèndè |
| 400 |
ê |
jôõn |
to |
|
to |
get by |
s'en sortir |
. _("Something is said to classify itself if it ranges itself in the group to which it belongs."/"On dit qu'une chose se classifie si cette chose se range elle-même dans la catégorie qui lui est appropriée.")_ |
| 404 |
|
ñgô'ôtõ |
|
ndô'ôtõ |
èla, sabô:rétroviseur, ètyabô:gudder, èfúfúk:toy/jouet, èfuleñga:gang/glove, èjafuma, èfuleñgom |
neuron, neuronal |
| 553 |
ê |
yomban |
|
|
|
| 485 |
|
èbóñgom |
|
abóñgom |
épicier, épicerie |
menuisier, menuiserie |
nurse/infirmierm, vase (for flowers), arrondissement, journeyman |
| 886 |
|
õveñge |
|
|
|
|
|
|
|
| 408 |
|
ñyáé |
miñyáé |
ê yáé, ayáé, èyáé |
|
|
|
|
| 748 |
ê |
viñ, vôñ |
|
to alert, an alert |
|
|
| 604 |
|
õvítan |
avítan |
ê lítan, ê títan, ê yítan |
Èyõlè |
|
|
|
èvítan ékañgá: _("uppercase letter"/"lettre en mjuscule")_ |
| 116 |
|
õbebañ, õbebas, k". If you are giving an order to a group of people, you mostly use the verb as we did previously with other verbs. For an example, repeat the following verb and sentences:"/"Pour certains verbes, si tu donnes l'ordre à une seule personne, ajoute la dernière voyelle du verbe à la fin du verbe. Ajoute aussi "k". Si tu donnes lordre à un groupe de personnes, utilise pratiquement l'une des techniques que nous avions vues précédemment pour d'autres verbes. Pour un exemple, répète le verbe et les phrases suivants:") |
|
|
|
|
|
| 220 |
|
õñgôlôt |
añgôlôt |
awôlôt |
|
| 162 |
|
avédólõ |
õóò, õó |
óò, ó |
óyòm, mbó |
| 290 |
ê |
|
|
ê wúlan, ê wóban, ê wúban |
Kõnõk |
to |
|
. ("As soon as a kid from one house got the measles, the disease self-generalized to the whole village."/"Ds s'était village.") |
| 640 |
|
èmvóñ |
bimvóñ |
èmvós |
| 604 |
|
èmvóñ-èmvóñ |
bimvóñ-bimvóñ |
èmvós |
Èyõlè |
| 460 |
|
èmvômvóñ |
bimvômvóñ |
èmvós |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 315 |
ê |
íñê |
|
ê bíñê |
Kõnõk |
to |
|
é |
|
| 308 |
ê |
ñ |
|
ê feñelan, ê ñgeñelan |
Kõnõk |
to |
collateralize |
collatéraliser |
|
| 259 |
ê |
ñ |
|
ê meñele |
Kõnõk |
to perform (a task) |
faire une tache |
|
|
| 328 |
|
èmvót
õmvók, õmvól, õmvóm, õmvóñ, õmvót |
|
èmvós |
|
é soi-même, être/devenir |
| 686 |
|
õñgála'a |
biñgála'a |
|
Èñgun, Õfát |
|
|
|
|
| 353 |
ê |
kôtan |
|
ê kôt, ê kôtõ |
| 125 |
|
èkôkôtán |
bikôkôtán |
|
| 107 |
|
èkôtan |
bikôtan |
| 128 |
|
èkôtô-kõtan, èkôtõ-ékôtan |
bikôtô-biõtan, bikôtõ-bikôtan |
|
| 337 |
ê |
yóm |
|
|
| 555 |
ê |
kús |
|
|
|
| 666 |
ê |
|
|
occur late |
se passer (en re)tard |
A wô'õ yombõ ê só ésáé. ("He/She uaually comes to work late."/"Il/Elle vient générelament en retard au travail.")
A a nye'e a yombõ'õ sáé. ("He/She likes working late."/"Il/Elle aime travailer tard (dans la soirée ou la nuit.")
Bê ñgá yombõ suan ékôán. ("They arrived late to the meeting."/"Ils/Elles étaien arrivé(e)s en retard à la réunion.")
Atôm é ñgá yombõ suan. ("The paquage arrived late."/"Le paquet était arrivé en retardt.") |
| 226 |
|
õbòt, mbòt
õfòt, mfòt
èkòt, õkòt, ñkòt
èlòt, nlòt
èmòt, ñmòt
ènòt, ñnòt
èñgòt, õñgòt, ñgòt
ènyòt, õnyòt, ñnyòt
èsòt, õsòt
ètòt, ntòt
èvòt, õvòt
èwòt, ñwòt
èyòt, õyòt, ñyòt |
|
èbòt, mbòt |
| 692 |
ê |
sósõ |
|
ê sas, ê ses, ê sês, ê sis/sus |
| 745 |
ê |
|
|
Kõnõk |
to |
|
| 553 |
|
õñganeñgán |
añganeñgán |
õfanefán |
Õfát |
|
right |
juste |
|
| 228 |
ê |
yúp, u |
|
ê fúbu, ê súp, ê túp, ê wúp, kúp, nyúp |
|
| 803 |
|
éza... |
|
Õfát |
|
| 847 |
ê |
|
|
ê , ê nyùm |
Kõnõk |
to |
indulge |
se livrer à un plaisir, se donner un plaisir |
ê nyiman |
| 947 |
ê |
findi, jindi, lindi, sindi, tindi, tyindi, vindi |
|
ê bindi, yindi |
|
| 436 |
ê |
mêñêse, ñgêñêse, ñgbwêñêse, nyeñêse, nyêñêse, señêse, sêñêse, tyêñêse, vêñêse, yêñêse |
|
ê bêñêsan |
|
| 381 |
ê |
|
ê sô'ôlõ, ê tô'ôlõ, ê vô'ôlõ |
bifá'áñgap |
Èyõlè |
|
| 572 |
|
|
Èyõlè |
|
|
|
| 182 |
|
èzezel, èzezem, õzezem, èzezes, õzezes, èzezet, õzezet |
|
èzezek, èzezeñ |
|
| 409 |
to |
Èyõlè |
aamõs, aañgõ'é |
|
| 923 |
|
õbúlúk
èfúlúk, õfúlúk, mfúlúk
èjúlúk, õjúlúk, njúlúk
èkúlúk, õkúlúk, ñkúlúk
ètúlúk, õtúlúk, ntúlúk
èyúlúk, õyúlúk, ñyúlúk |
|
mbúlúk |
|
'á n w'á k'õnòn ôte) a (ñgê k'è ñgê k'ô bôõ sí) mó aa mebo mê toó ndamán.j |
| 420 |
ê |
biñese, nyiñese, tyiñese, viñese, yiñese |
|
ê diñesan |
|
| 558 |
|
èñgáa, èñgeñgáa |
biñgeñgáa |
añgeñgáa |
|
|
|
| 370 |
ê |
neñ, nuñ, núñ |
|
|
|
| 560 |
|
õwóé |
awóé |
õbóé, akóé, avóé, azóé |
Èyõlè |
| 187 |
ê |
tyiñeli |
|
ê tyiñelan |
Kõnõk |
| 304 |
ê |
kô'ôtõ, sô'ôtõ, ntô'ôtõ, wô'ôtõ, yô'ôtõ |
|
ndô'ôtõ |
ñ |
ê yêmêle, ê |
ê mōt a a kbõ |
| 282 |
|
èsôndôñ, nsôndôñ
ayôndôñ, èyôndôñ, ñyôndôñ |
|
abôndôñ |
|
fen, fn, yn |
| 187 |
ê |
ñ |
|
ê tyiñelan |
Kõnõk |
to |
|
|
| 420 |
ê |
laè |
|
|
ñ " ñ ííén |
| 663 |
ê |
õ |
|
ê fõndè |
Kõnõk |
|
è ó án |
. ("He described his house to us."/"Il nous avait décrit sa maison.") |
| 661 |
|
èõ |
õ |
ê fõndè |
Õfát |
|
(a) prevailing |
prévalant |
|
| 888 |
|
ètyè |
|
, nyí y, líti bõt bevó'ó jôm èziñ a ê yi náa bõt bête bê kus. _("A market is a public setting where a person presents or exposes a produt or service that he wants other people to purchase."/"Un marché est un lieu publique où une personne présente une marchandise ou un service qu'il/elle veut que dautres personnes puissent acheter.")_ |
|
ê bêp, ê lêp, têp |
| 330 |
|
kêndêk |
kúndúk |
|
| 563 |
ê |
fíáñ |
|
mfíáñ |
| 622 |
|
èbúndúk, mbúndúk
èfõndõk, mfõndõk
èfúndúk, mfúndúk
èlõndõk, nlõndõk
èmêndêk, ñmêndêk
èmõndõk, ñmõndõk
èmôndôk, ñmôndôk
amúndúk, èmúndúk, ñmúndúk
õnyêndêk
asêndêk, èsêndêk, nsêndêk
asõndõk, èsõndõk, nsõndõk
èsúndúk, nsúndúk
ètêndêk, ntêndêk
atíndík, ètíndík, ntíndík
atõndõk, ètõndõk, ntõndõk
ètúndúk
avíndík, èvíndík, mvíndík
avõndõk, èvõndõk, mvõndõk
avúndúk, èvúndúk, mvúndúk
ayíndík, èyíndík, ñyíndík
ayõndõk, èyõndõk, ñyõndõk
ayúndúk, èyúndúk, ñyúndúk |
|
|
| 953 |
|
èkó'ós, èló'ós |
|
èbó'ós |
|
|
| 127 |
|
jálate, ñgbwálate, nyálate, sálate, yálate, wólate |
|
kálate |
to |
|
| 104 |
|
èfífíá |
bifífíá |
èfíá |
| 125 |
ê |
lábête |
|
|
|
|
| 208 |
ê |
zeñ |
|
|
|
|
| 247 |
|
mbok |
mimbok |
mbõk |
| 308 |
|
èjeñgê, njeñgê |
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
| 592 |
ê |
' |
|
' |
| 582 |
ê |
tu'a |
|
ntu'a |
Kõnõk |
to |
|
| 398 |
|
èfom, mfom |
|
afom |
yeñêse, ñêse, ñêse, , vám |
ñjeñêse, ñêse, ñêse, ñêsem |
| 224 |
ê |
bemete, jemete, kemete, þemete, lemete, memete, ndemete, ĝemete, ƃemete, nyemete, semete, temete, tyemete, vemete, yemete |
| 453 |
|
njó'o |
|
|
|
| 131 |
|
èñgóo |
biñgóo |
|
|
|
| 288 |
ê |
díbíli, líbíli, nyíbíli, víbíli |
|
ê tíbíli |
|
|
é, ê éé |
B'á j'á j'á táme yen. _("composition."/"On minérialise.")_ |
|
| 647 |
|
èbóyòm, mbóyòm |
bibóyòm |
|
|
| 125 |
|
èñgok |
biñgok |
añgok |
|
|
| 126 |
|
añgak |
|
|
|
|
| 508 |
|
ètyêtyás, ntyêtyás
èkpwêkpwás, ñkpwêkpwás
èyêyás, ñyêyás |
|
ñkêkás |
è |
Kõnõk |
mf te na ô lõñ je. |
| 380 |
|
èbañkpwál, mbañkpwál
èbañkpwáp, mbañkpwáp
abañkpwás, èbañkpwás, mbañkpwás
èbañkpwát, mbañkpwát
|
|
abañkpwát |
| 506 |
ê |
sê'êle, vê'êle |
|
|
ñ |
- _("Your answer is correct."/".")_ |
| 187 |
ê |
fil, nyil |
|
|
|
. _("The kanguru is a certain animal that lives in Australia."/"Le kangourou est un certain animal qui vit en Australie.")_ |
| 131 |
|
ñgóñgóo |
tekee abui |
koó-koóo |
|
|
û ... |
Za'á ma vól bo és; góo, ma ye yá'ane wo. |
| 440 |
ê |
dôk |
|
ê dek, ê dík, ê duk, ê bôk, ê lôk, ê sôk, tôk |
| 734 |
|
èdôk |
bidôk |
ê dek, ê dík, ê duk, ê bôk, ê lôk, ê sôk, tôk |
| 380 |
|
|
. ("."/".") |
. ("."/".") |
. ("You are supposed (expected) to complete that work today."/"aujourd'hui.")
("How was I supposed to know that he/she was lying (was telling lies)?"/"Comment pouvais-je savoir qu'il/elle mentait (disait des mensonges)?") |
| 382 |
|
ènyasá, èsesá |
|
anyasá |
|
|
authenticité, neutralité, stabilité, modernisme, monotonie, noblesse, puissance, mystère, formlalité, actif, orgueil, énergie, luxe, fierté, supériorité, incertitude, irritation, frivole, enthousiasme, amitié, force, passion, pouvoir, bonheur, interdiction, amour, confort, sécurité, simplicité, affliction, désespoir, pureté, fraicheur, clarté, brillance, espoir, eternité, danger, excitation, spiritualité, inconscient, secret, supersition, mélancolie, tranquilité, confiance, loyauté, introspection, transparence, passif, nostalgie, céleste, ombre, attirance, harmonie, renouveau, sérénité, équilibre, fertilité, végétal, repos, écologie, permission, bonheur, optimisme, intellect, vérité, nervosité, corruption, lacheté, élastique |
| 549 |
|
jañgá (abui: mañgá), kpwañgá, yañgá |
|
|
|
|
| 406 |
|
afayek |
|
|
dí áfaye'e bídí. _("We ate enough food (the food we ate was enough)."/"Nous avions mangé assez de nourriture (la quantité de nourriture que nous avions mangé était suffisante).")_
Bídí a ñgá vê bíà bí mbê áfayek. _("The amount of food he/she gave us was enough (or sufficient."/"La quantité de nourriture qu'/elle nous avait donnée était suffisante).")_ |
| 409 |
|
èfayek, mfayek |
|
abayek |
Õfát |
|
M'a *èfíás gô |
ê |
| 374 |
|
mvotõ |
mimvotõ |
ê vot |
| 158 |
|
ajúndúk (njúndúk),
alúndúk (nlúndúk),
asúndúk (nsúndúk),
atúndúk (ntúndúk),
awúndúk (ñwúndúk),
ayúndúk (ñyúndúk) |
|
akúndúk |
|
|
| 280 |
|
ñgēp, ñgêp, ñgóp, ñgôp, ñgup |
|
ñgap, ñgop, ñgõp, ñgùp |
|
| 959 |
|
ètat, õtat, ètêt, õtêt, ètót, õtót, ètôt, õtôt |
|
|
|
| 688 |
|
èlóñgó |
| 612 |
|
zo'ódum |
zo'ódum |
zo'óbon |
Èyõlè |
|
|
| 135 |
|
tyêtyáé |
|
fêfáé, mbêbáé, njêjàé |
| 320 |
|
zo'ókeñ, zo'ómfēn, zo'óñkàn, zo'óñkù, zo'óyeñ |
|
zo'óbon, zo'óyañ |
| 304 |
|
õbeñga, èbeñga |
|
mebeñga |
| 632 |
|
õdulú |
|
meduulú |
| 756 |
|
èkombo |
|
mekombo |
|
abeñgê, alêñgê |
| 391 |
|
èkôndôm |
|
mekôndôm |
|
| 483 |
|
èlíñga |
|
melíñga |
|
|
|
| 297 |
|
õkóñgó |
|
|
s é l ("."/"à.") |
| 136 |
|
anyala, atala, avala, ayala |
akala, asala |
Kú bí á yiane Báa abím, aa (baaé, lál) ñkúl |
|
| 349 |
|
èmvan, èmvemvan
èmvas, èmvemvas |
|
èmvañ |
| 679 |
|
èsêsáé, nsêsáé |
|
èsáé |
| 984 |
|
ñkak, ñkêk, ñkok, ñkõk |
|
ñkák, ñkek, ñkòk, ñkók, ñkôk, ñkuk, ñkúk |
| 489 |
|
èses (èsese), èsês, zis, èsis, èsus |
|
|
| 585 |
|
õnyôè, õnyônyôè |
anyônyôè |
ê bôè, ê jôè, ê yôè |
|
|
| 583 |
|
ètu'a |
bitu'a |
ntu'a |
Èyõlè |
|
|
|
ètu'a éka |
| 302 |
|
ètutu'a |
bitutu'a |
ntu'a |
| 395 |
|
èmvak, èmvemvak |
|
| 567 |
ê |
|
|
ê yêmêle, ê yômôlõ |
Kõnõk |
|
kóbõ woómíén étám |
| 598 |
|
èyamele |
biyamele |
ê yêmêle, ê yômôlõ |
Èyõlè |
|
ñkóbõ aa woómíén étám |
| 392 |
ê |
beñese |
|
èbeñese |
| 612 |
|
õton |
aton |
ètom |
Èyõlè |
|
|
|
mbáñêtê mõt a a lôm |
| 581 |
|
õvôè |
avôè |
avóé |
Èyõlè |
|
|
|
| 467 |
ê |
tên |
|
| 955 |
ê |
bámêle, jámêle, kámêle, nyámêle, támêle, tyámêle, vámêle, bêmêle |
| 695 |
ê |
bet, ket, kêt, lêt, tet, tyet, tyêt, , vêt |
ê bêt, ê fet, ê nyet, têt, ê yet |
|
|
|
mí . ("They loaded the canoe with huge bags of Ngon."/"Ils avaient placé de larges sacs de Ngon sur la pirogue.") |
| 503 |
ê |
bêñêse |
|
| 400 |
ê |
je'ele |
|
ê je'elan, ê ve'ele, ê ye'ele |
| 560 |
ê |
je'eleban |
|
ê je'elan, ê ve'ele, ê ye'ele |
Kõnõk |
to |
be/become |
être/devenir |
|
| 245 |
|
èje'ele |
bije'ele |
ê ve'ele, ê ye'ele |
| 383 |
|
èwóndó, õwóndó |
| 327 |
|
èbêbát |
bibêbát |
| 112 |
|
mbêbát |
| 957 |
|
õtôtôlõ, ntôtôlõ |
|
| 731 |
|
õtõté, ntõté |
atõté |
ètõté |
ñ |
s', se dé, être/devenir |
| 615 |
|
õkês, ñkês |
|
èkês |
| 612 |
|
õkes, ñkes |
|
èkes |
ê yên, ê yôn, ê bán, ê ván |
Èyõlè |
| 888 |
|
èbata, mbata |
| 107 |
|
õnyumú |
anyumú |
|
|
| 308 |
|
õtumú |
atumú |
õdumú |
Èyõlè |
|
|
|
| 308 |
|
õzumú |
azumú |
õdumú |
Èyõlè |
|
|
|
| 318 |
|
õwumú |
awumú |
õdumú |
Èyõlè |
|
|
|
|
| 968 |
ê |
sáñ |
|
ê sañ, ê señ, ê soñ, ê suñ |
Kõnõk |
|
|
| 438 |
|
õtulá, ntulá |
|
ètulá |
|
|
| 681 |
|
õdóé |
adóé |
èdók, ndõé |
|
|
'ú' |
|
| 504 |
|
azōm, azôzōm |
|
azôm |
| 593 |
ê |
jõè, vôé, wõè, yõè, yôé |
|
ê kõè, ê sõè, ê võè |
|
| 161 |
|
awōñ |
Èyõlè |
|
faiblesse |
| 162 |
|
awōwōñ |
faible |
| 165 |
|
awōñ-awōñ |
õfôp |
faiblement |
| 438 |
|
õtôtók, ntôtók |
|
ètôtók |
|
|
| 131 |
|
èbebàñ, õbebàñ, mbebàñ |
bibebàñ |
èbàñ |
|
| 827 |
|
anjênjēñ |
menjênjēñ |
anjēñ |
| 820 |
|
ènjênjēñ |
binjênjēñ |
anjēñ |
|
| 479 |
|
õndõñ |
| 174 |
ê |
fa'a, sa'a, nla'a, mfa'a |
|
ma'a, ja'a, ñg'a, ta'a, mva'a |
Kõnõk |
|
|
, añgon, añgõn, añgôn, añgun |
| 539 |
ê |
|
|
|
Kõnõk |
| 211 |
|
è |
|
| 212 |
|
è |
|
| 654 |
|
èfōp, mfōp |
|
afõp |
| 498 |
|
èfìk, mfìk, afífìk, mfífìk |
|
afìk |
| 41 |
ê |
limi, tam |
|
ê bán jôm ê na é bo teke sótan |
to |
| 375 |
ê |
|
|
ê kalan |
Kõnõk |
to |
self-mesh, cause self to resemble network |
se mailler soi-même, faire que soi-même ressemble à (apparaisse comme) une maille |
|
| 560 |
ê |
nyúbu |
|
ê kúbu, ê súp, ê súbu, ê túp, ê wúp, kúp, nyúp |
Kõnõk |
to |
mesh |
mailler, engrener |
|
| 561 |
ê |
nyúbúban |
|
ê kúbu, ê súp, ê súbu, ê túp, ê wúp, kúp, nyúp |
Kõnõk |
to |
be/become meshed |
être/devenir maillé, être/devenir engréné |
|
| 560 |
|
ènyúbu |
binyúbu |
ê kúbu, ê súp, ê súbu, ê túp, ê wúp, kúp, nyúp |
Èyõlè |
|
mesh |
maille |
|
| 464 |
ê |
|
|
ê fúp, ê súp, ê túp, ê wúp, kúp, nyúp |
| 257 |
ê |
bá'áte |
|
ê sá'ále, ê ba'abe, ê ba'ale |
bia ndá jèé. ("He described his house to us."/".") |
| 200 |
ê |
bá'átêban |
|
ê ba'abe, ê ba'ale |
Kõnõk |
| 491 |
|
èbá'áte |
bibá'áte |
ê ba'abe, ê ba'ale |
Ve nanê a ñgá kóoé ába, ê bõt bêse bê mbê ékôán éte bê ñgá –. ("Once he/she coughed in the room, all the people who were in the meeting got infected."/"Dè qu'il/elle avait toussé dans la salle, tous les gens qui étaient présents à la réunion devinrent infectés.") |
| 624 |
|
õñgák |
añgák |
õdák, alák |
Õfát |
|
proper |
propre |
õñgá' éyõlè (añgá' biyõlè)=proper noun(s)/nom(s) propre(s) |
| 222 |
ê |
kondo |
|
nsondo |
|
| 661 |
|
èba'asan |
biba'asan |
|
Èyõlè |
|
precipitation |
précipitation |
|
| 774 |
|
èba'asan-èba'asan |
biba'asan-biba'asan |
|
Õfôp |
|
precipitably, in the manner of a precipitation |
précipitablement, à la manière d'une précipitation |
|
| 773 |
|
èbeba'asan |
bibeba'asan; |
|
Õfát |
|
precipitable |
précipitable |
|
| 201 |
ê |
ba'asan |
|
ê ba'alan, ê ba'atan |
Kõnõk |
to |
precipitate, precipitate self |
se précipiter |
| 225 |
ê |
kandan |
|
ê kándan, ê yandan |
Kõnõk |
õ |
. ("."/"Quand le vent se dplace .") |
| 934 |
|
õtómbók |
|
ètómbók |
|
|
|
| 150 |
ê |
dú'úbu, fú'úbu (fú'úban), kú'úbu, lú'úbu, nyú'úbu, tú'úbu, vú'úbu, yú'úbu, wú'úban |
|
|
| 106 |
ê |
la'abe/la'aban, lo'obe/lo'oban, lu'uban |
|
ê le'eban, ê li'iban |
' |
ú |
| 152 |
ê |
líbi |
|
|
èmú'ús |
| 722 |
|
ñnañ |
|
ñnáñ, ñnêñ, ñnoñ |
|
| 725 |
ê |
jalè, talè, tálè |
|
ê katè, ê fátè |
Kõnõk |
sincèrement |
|
ô, èjôl'éfa;, ét |
| 363 |
|
èkôlôk, õkôlôk, ñkôlôk
èñgôlôk, õñgôlôk
õnyôlôk, ñnyôlôk
èsôlôk, õsôlôk, nsôlôk
èwôlôk, õwôlôk, ñwôlôk
èyôlôk, õyôlôk, ñyôlôk |
| 521 |
|
õfalè |
afalè |
ê katè, ê valè |
Èyõlè |
|
|
| 847 |
|
èvumba |
|
| 281 |
ê |
yó'an, yõ'an |
|
ê bõdè, ê tõdè |
Kõnõk |
to |
|
| 152 |
|
èbôbòk, mbôbòk |
|
abòk |
s' l'un l'autre, l'un l'autre |
|
| 937 |
|
èbé-éyêmêse |
bibé-bíyêmêse |
èyáñêse, ê yêmêle, ê yêmête |
Õfát |
|
(a) supervising (effect, action, etc) |
supervisant |
|
| 162 |
ê |
yêmêñge, yêmêkpwe, yêmêtye, yêmêye |
|
ê yêmêle, ê yêmête |
|
mõt mbó' minsíl mfá'á. ("thing."/" .") |
| 459 |
ê |
lán |
B'á (jôm ím é toó j'á, se é (d'une) veñesan náa é yêle ê ñyem. _("gas."/"On dit que quelque chose (un produit, une substance, un objet, etc) se gazéfie si cette chose se transforme en gaz.")_ |
| 436 |
ê |
keman |
|
ê kám, ê kõm, kúm, ê bem, ê fem, ê mem, tem, ê yem |
Kõnõk |
to |
|
| 553 |
|
õkem |
|
|
|
é |
|
|
|
| 175 |
|
lôk => alôk, atôlôk, ènyôlôk, ê lôk, menyôlôk, nlôk => èlôk, èlôlôk, ndôlôk, ñkútélók, sôlôk |
|
|
|
|
|
| 377 |
|
ñgóñgáa |
|
tekee abui |
|
|
à |
through trial and error |
| 300 |
ê |
búí, júí |
|
ê kúí, ê lúí |
ê é(e) |
Bá jô na mt a a ;> jam èzin yoñ mõt atê a a líti náa jam éte é ne nyê b etaa mfí, á dañê dañ ású dé nyê émíèn. ("Somebody is said to be interested if he shows some regards towards somebody or something."/"On dit qu'une personne est interestée à représente.") |
| 202 |
ê |
súi |
|
ê bui, ê dúi, fui, ê kúí, ê lúí, nyui, tui, á |
' |
| 674 |
|
ñkóm, ñkôkóm, ñkóm-ñkóm |
|
akóm, ñkóñ, èkóm, kóm |
| 604 |
ê |
yenan |
|
ê yôn, ê yôn, ê ben, ê fen |
Kõnõk |
to |
format |
formatter |
|
| 130 |
|
õtúlu |
atúlu |
ètúl |
|
|
|
|
| 721 |
|
õtúla'a |
atúla'a |
ètúl |
|
|
Biyoñ b'iziñ, mbamba tum è wô'õ kan; mbía tum è ne jáñ étám. _("Sometimes a good habit may preserve itself; sometimes a bad habits makes itself disappear./Souvent une bonne habitude se préserve seule; une mauvaise habitude disparait souvent seule.") |
| 331 |
ê |
kôñôlõ |
|
ê kôñelan |
Kõnõk |
to |
|
|
Ñkúkúmá a ñgá kôñôlõ wo éyoñ a ñgá vê bõt akíba. _("The chief mentionned you when he thankedwpeople."/"Le chef t'avait mentionné quand il remerciait les gens.") |
| 200 |
|
èkôñêlõ |
bikôñêlõ |
ê kôñelan |
Èyõlè |
|
|
|
|
| 381 |
|
ave/avê, ève/èvê, õve/õvê, meve/mevê, beve/bevê, bive/bivê, ève/èvê, meve/mevê, mive/mivê |
|
|
|
|
B'á jô na mõt a a bótõ mõt éyoñ a a vê mõt mbó' ákéva. |
| 31 |
|
abôvùm |
mebôvùm |
abôm + õvumú: omni + science |
|
|
Abvúm ne jôm (anê zamb'éá . _("Omniscience is the ability for something (such as a being, a god) to know (and be aware of) everything all the time."/"L'omniscience est la charactéristique de quelque chose (tel qu'un être, comme un dieu) qui connait tout (et en est consciente) à tout moment.")_ |
| 552 |
|
õfúí |
afúí |
ê kúí, ê lúí |
Èyõlè |
|
|
é é |
|
| 392 |
|
èbátêbát, mbátêbát |
|
õbátêbát |
|
|
| 857 |
|
èbõbot, mbõbot |
|
õbõbot |
|
| 401 |
|
ètu'a |
|
s' |
ô |
A ne wômôlõ yên émíén mfí. Nál'a ne náa a dôn !míén, ñgê ke náa a a dônan. ("He/She never takes himself/herself seriously. This means that he/she minimizes himself/herself."/"Il/Elle ne se prend jamais jamais au sérieux. Ceci signifie qu'il/elle se minimise.") |
| 425 |
|
õmõs |
amõs |
kõs |
Èyõlè |
|
l' |
| 364 |
|
õtu'a |
|
ntu'a |
B'á ziñ j'áziñ ñgê jôm te ê náa jam te é bobáan. ("Something is said to cause an event if that thing is what triggers the event (that thing makes the event occur)."/"de l'événement.") |
| 407 |
|
èbebak, mbebak |
|
õbebak |
|
B já nyoñ jèé, ê jôm éfê. ("."/"On dérivée .") |
| 431 |
|
èzalá, azelá |
bizalá |
azalá |
Èyõlè |
| 402 |
ê |
á |
êē |
ē |
Õfát |
|
êē |
| 254 |
ê |
bieñan |
|
ê biek, ê biet |
Kõnõk |
|
|
| 226 |
ê |
wókan |
|
èwók |
| 100 |
ê |
woman |
|
ê wôman |
|
| 381 |
ê |
similan |
|
simí (Kõnõ' anjen) |
Kõnõk |
to |
stop self |
se stopper |
ê "simili" a ne mbósê kõnõ'õ ya ê kõnõ' anjen "simí" |
| 383 |
ê |
simili |
|
simí (Kõnõ' anjen) |
Kõnõk |
to |
stop |
stopper |
ê "simili" a ne mbósê kõnõ'õ ya ê kõnõ' anjen "simí" |
| 639 |
|
õjôlõ |
ajôlõ |
èwôlõ |
Èyõlè |
|
|
|
|
| 558 |
|
õvubu |
avubu |
ê fubu, ê vebe, ê súbu, ê têbe |
Èyõlè |
|
|
é |
| 850 |
|
õtyábe |
abúp |
|
| 597 |
|
õdúp |
| 943 |
|
èsōñ |
bisōñ |
àsōñ |
| 987 |
|
ètõndé |
|
ntõndé |
|
"), 'án Mé |
| 555 |
|
õlõs |
alõs |
èlēs |
Èyõlè |
|
|
é "< " |
|
| 556 |
|
èbébíñêsi |
bibébíñêsi |
|
Õfát |
|
|
|
|
| 609 |
|
èbíñêsi |
bibíñêsi |
|
Èyõlè |
|
|
|
|
| 610 |
|
èbíñêsi-èbíñêsi |
bibíñêsi-bibíñêsi |
|
Õfôp |
|
|
|
Ñg'ô bilôfumbí wúá, salê wõ ê zàñ; õ vê nyo món é="."/" é à è." |
|
|
õzek, õzezek |
azek, azezek |
èzezek, èzezeñ |
Èyõlè |
|
| 280 |
|
síñgelê |
êñê |
èvêñgê |
|
|
|
|
|
| 423 |
|
èlemá, ènyemá, èvemá |
|
èyemá |
|
| 392 |
ê |
bôman |
|
ê bõman, ê wôman |
Kõnõk |
to |
|
s', ê |
|
| 433 |
ê |
buban |
|
ê bup |
Kõnõk |
to |
|
õ rô é) |
| 457 |
|
õjáp |
óõ |
|
|
Ve nan'a ñgá suan fp, a yên ésá, ê nde a ñgá fõman. A búlán ê nlam. ("As soon as he got to the farm and saw the amount of work required, he got discouraged and went back home."/"Dès qu'il était arrivé au champ et avait vu la quantité de travail nécessaire, il fut découragé et rentra chez lui.")_ |
| 843 |
|
õfõl |
afõl |
ê fol, fôl |
Èyõlè |
|
|
|
|
| 502 |
|
avu'ú, mvu'ú |
mevu'ú, mimvu'ú |
du'ú, fu'ú, su'ú |
Èyõlè |
|
|
|
|
| 553 |
ê |
wõndan |
|
ê wôman |
Kõnõk |
to |
|
|
| 927 |
ê |
si'iban |
|
ê si'ibi |
|
|
|
| 229 |
ê |
tyáa, tyáaè, tyáan, tyá'aè |
|
|
| 229 |
ê |
jáa, jáaè, jáan, já'aè |
|
|
| 229 |
ê |
ñgáa, ñgáaè, ñgáan, ñgá'aè |
|
|
| 229 |
ê |
ñgbwáa, ñgbwáaè, ñgbwáan, ñgbwá'aè |
|
|
| 229 |
ê |
sáaè, sá'aè |
|
|
| 229 |
ê |
váan, vá'aè |
|
|
| 208 |
ê |
tyáan |
|
ê kpwáan, ê láan |
|
| 275 |
|
èfíñgí, èjíñgí, èlíñgí, ènyíñgí, èvíñgí, èyíñgí |
|
èzíñgí |
|
| 453 |
|
mfás |
mimfás |
afás |
|
| 235 |
ê |
luban |
|
ê bup, ê fubu, ê lõbõ |
Kõnõk |
to |
|
| 496 |
|
õsúmá, nsúmá |
|
èsúmá |
| 971 |
|
ètyiñga |
bityiñga |
ètyi + ñga |
| 368 |
|
ntyiñga |
mintyiñga |
ètyi + ñga |
| 440 |
|
õtyiñga |
bityiñga |
| 222 |
|
èñgúñgút |
biñgúñgút |
biñgát, èñgúñ |
Õfát |
|
|
|
B'á jô na jam é n'èñgúñgút éyoñ jam éte é nê teke boban ábui |
| 222 |
|
èñgút |
biñgút |
biñgát, èñgúñ |
Èyõlè |
|
|
é |
èñgút é ne jam ê yà náa jam èziñ é ne teke boban tyí'íbí |
| 222 |
|
èñgút-èñgút |
biñgúte-biñgút |
biñgát, èñgúñ |
Õfôp |
|
|
|
B'á jô na jam d'á boban èñgút-èñgút éyoñ jam éte é nê teke boban ábui |
| 941 |
ê |
busan |
|
|
kê wúp ézà áfúkúmá a ñgá jô bõt náa bê kpwese ajô te. _(êndañ before the king, that .Quand les gens étaient partis accuser Abeñêndañ chez le roi qu'elle avait volé les arrachides d'un champ dautrui, le roi avait demandé que les gens le lui prouvent")_ |
| 971 |
|
õfêñgê |
afêñgê |
abeñgê |
| 972 |
|
õfêfêñgê |
afêfêñgê |
abeñgê |
| 972 |
|
mfêñgê |
mimfêñgê |
abeñgê |
|
|
|
| 555 |
|
õlõè |
alõè |
ê kõè, ê sõè, ê võè |
Èyõlè |
|
|
é |
| 928 |
|
õfôé |
|
|
B'á (B'á j'a kú ébíé j'a ê kaman ná mbía jam é bo dê). _("."/"On dit qu'une personne ou un animal se protège quand il s'assure que rien de mal ne lui arrive.")_ |
| 590 |
|
õvõs |
avõs |
|
ñkándán álúk |
|
|
| 260 |
ê |
méan |
|
ê bé, ê lé, ê té, fé, jé, vé, wé |
Kõnõk |
to |
|
se é |
| 522 |
|
õduk |
aduk |
ê duk |
Èyõlè |
|
|
|
|
| 238 |
|
èkõzo'o, ñkõzo'o |
bikõzo'o |
ñgõzo'o |
|
|
B jô na bõt b'á dusan yoñ (B'á jô na tít j'a dusan ébíé éyoñ j'a ê kaman ná mbía jam é bo dê). ("A person is said to protect himself or herself when he makes sure that nothing bad happens to him or her (an animal is said to protect itself when it keeps itself from harm)."/"On dit qu'une personne ou un animal se protège quand il s'assure que rien de mal ne lui arrive.") |
| 572 |
|
õvúlá, mvúlá |
|
èvúlá |
|
|
B'á jô na mõt a a mêan jôm èziñ éyoñ mõt atê a a lôm émíén jôm éte ábám ñgê ke áñgôñga. ("A person is said to self-mail something if that person sends that thing in an evelop or in a box to himself or herself."/"On dit qu'une personne s'envoie un courier si cette personne envoie cette chose dans une enveloppe ou dans une boîte addressée à elle-même.") |
| 266 |
ê |
nyalan |
|
ê bal, nyôl, nyúl |
Kõnõk |
to |
|
se é, s'é |
| 309 |
ê |
nyáman |
|
ê ndáman, ê wôman |
Kõnõk |
to |
|
s'ê (à é) |
|
| 661 |
ê |
faban |
|
ê kaban, ê laban |
Kõnõk |
to |
|
vé, se é |
|
| 422 |
ê |
falan |
|
ê fálè, ê dalè, ê kalè, ê valè, ñgalè |
Kõnõk |
to |
|
se |
|
| 490 |
ê |
sámênyan |
| |
| 580 |
ê |
sametan |
|
ê tametan, ê vametan, ê sañetan |
Kõnõk |
to |
|
se dé, se |
|
| 794 |
ê |
ñgóban |
|
ñgobé, ê kóbõ |
Kõnõk |
to |
|
|
|
| 381 |
|
ñgu'u |
miñgu'u |
ñga'a |
'<, –""< |
| 155 |
|
ènyañgê, õnyañgê, õlêñgê |
|
ñgê, abeñgê, èvêñgê, veñge-veñgê |
| 931 |
|
êê |
ême |
Õfát |
|
evolutionary |
évolutionaire |
èbêbême étúlu: ("(an) evolutionary process"/"(un) processus d'évolution")
èbêbême ôlómbó: ("(an) evolutionary step"/"(une) étappe d'évolution") |
| 935 |
|
|
ê |
Èyõlè |
|
evoluation |
évalution |
|
| 392 |
|
èfôtôk
alôtôk, añgôtôk
anyôtôk, ènyôtôk, ñnyôtôk
asôtôk, èsôtôk, nsôtôk
avôtôk, èvôtôk, mvôtôk
azôtôk |
|
|
| 444 |
|
õlõm |
alõm |
õlám |
|
| |
|
|
|
|
|
| 494 |
|
abôbôtôk |
mebôbôtôk |
akôtôk |
Õfát |
| 491 |
|
abôtôk |
mebôtôk |
akôtôk |
| 493 |
|
abôtô'-abôtôk |
mebôtô'ô-mebôtô |
akôtôk |
| 441 |
ê |
kpwaan |
|
èkpwaé |
Kõnõk |
to |
|
| 973 |
|
õlóm |
alóm |
õlám |
| 964 |
|
õtõt |
atõt |
õsõt |
|
| 262 |
|
èlókó, nlókó |
|
õlókó |
Õfát |
|
|
| 265 |
|
èkútúk, ñkútúk |
|
akútúk |
Èyõlè |
|
|
|
|
êó'o |
fók |
| 399 |
|
èfêñgê, õfêñgê, mfêñgê
èkêñgê, õkêñgê, ñkêñgê
èlêñgê, õlêñgê, nlêñgê
ènyêñgê, õnyêñgê, ñnyêñgê
ètyêñgê, ntyêñgê
èyêñgê, õyêñgê, ñyêñgê |
ñ |
n |
Èyõlè |
|
|
| 270 |
|
èbêñgê |
bibêñgê |
abeñgê |
Èyõlè |
| 271 |
|
mbêñgê |
mimbêñgê |
abeñgê |
| 130 |
|
nyólót, sólót, tyólót |
ó |
èñ + é |
Õfôp |
|
always |
toujours |
| 285 |
|
èkondo, õkondo, ñkondo
ènyondo, ñnyondo, õnyondo
èsondo, õsondo
|
|
nsondo |
| 445 |
|
õbíálák, mbíálák
èfíálák, õfíálák, mfíálák |
|
èvíálák |
|
|
|
|
| 150 |
|
õvíálák |
avíálák |
èvíálák |
|
|
|
| 152 |
|
õvíálá'-õvíálá |
avíálá'-avíálák |
èvíálák |
| 153 |
|
õvívíálák |
avívíálák |
èvíálák |
| 559 |
|
mvíálák |
mimvíálák |
èvíálák |
| 319 |
|
ñyondo |
miñyondo |
nsondo |
één |
| 323 |
|
õyondo |
asondo |
nsondo |
| 350 |
|
õyóndõ |
ayóndõ |
ê sóndõ |
|
é, l'é d' l'éé |
| 203 |
|
jêjáé, nlêlàé, kpwêkpwáé, ñkpwêkpwáé |
|
|
| 369 |
|
èlómbó |
|
nlómbó |
|
|
| 668 |
|
èlèndé, nlèndé |
|
õlèndé |
| 906 |
|
èlília, nlília |
|
õlília |
| 831 |
ê |
bêlêban, bonan, bõlan, bõsan |
|
" |
" |
B'á jô na jôm j'á nyámêtan éyoñ jôm éte j'á tyéndè ávál é wô'õ tánê yénè. ("Something is said to be/become deformed if that thing changes the way it usually appears or the way it usually looks."/"On dit que quelque chose se déforme si cette chose change la manière qu'elle apparait souvent.") |
| 22 |
ê |
kpwesan |
|
ê kpwel |
Kõnõk |
to |
|
à soi-même), être é |
Éyoñ bõt b'á bõtè mõt ajô èziñ, ñgê mõt ate a a yem náa a ne tee bijõ, a a yiane kpwesan ájô dé. _("When someone est accused of something, if he believes he is without blame, he must prove himself innocent."/"Quand on accuse une personne de quelque chose, si cette personne sait qu'elle est sans reproche, elle doit se prouver innocente.")_ |
| 159 |
ê |
kpweñan |
|
ê kpwel, ê leñ, ê señ, ê ndeñ |
Kõnõk |
to |
|
s', être é |
|
| 206 |
|
õwôl, õwôwôl |
awôl, awôwôl |
èwôlõ |
Õfôp |
|
|
|
|
| 706 |
|
èlóñkó'o, nlóñkó'o |
|
alóñkó'o |
ôóé |
èôôé, ôóé |
Õfát |
|
|
|
| 944 |
|
èsondo |
|
nsondo |
| 314 |
|
èsombot, õsombot |
|
nsombot |
| 800 |
|
õwôlôk |
awôlôk |
ènyôlôk |
| 836 |
|
èfumba, mfumba |
|
afumba |
Èyõlè |
|
míóp: the (group of) stairs/l'ensemble des escaliers
Éyoñ wo kólõ ê mbálá'á sí a a ke ê ndá yôp, wo yiane bêt ê míóp. ("When you go from the first floor to the one upstairs, you should take the stairs."/"Quand tu vas du rez-de-chaussée à l'étage, prends les escaliers.") |
| 64 |
|
õmvuk, õmvul |
bimvun |
èmvul |
| 491 |
|
afúzo'o, akúzo'o, alúzo'o, amúzo'o, añgúzo'o, atúzo'o, avúzo'o, awúzo'o |
|
anyúzo'o, asúzo'o |
|
| 339 |
ê |
kpwemban |
|
ê femban, ê tyemban, ê yemban, èkpwémbé, |
| 495 |
|
ntó'o |
|
tekee abui |
|
| 839 |
|
vêvaá |
|
tekee abui |
sesaá |
| 142 |
ê |
ñgbwe'esan |
|
ê se'ese, nje'ese |
Kõnõk |
to |
|
| 624 |
|
õmvun |
amvun |
èmvul |
Èyõlè |
|
|
|
| 475 |
ê |
sóé |
|
ê sáé, sóé |
Kõnõk |
to |
succeed |
réussir |
|
| 740 |
|
èsóé |
bisóé |
èsôsôé, sôsóé |
é |
| 746 |
|
èsóé-èsóé |
bisóé-bisóé |
èsôsôé, sôsóé |
Õfôp |
|
|
ès |
| 942 |
|
ê yõtõ, yôtõ (Kõnõ' Anjen) |
|
yõlõ-yôlõ |
| 369 |
|
õyit |
ayit |
ê yít, ê yát, ê yet, ê yêt, ê vit |
Èyõlè |
|
|
|
|
|
gbwa'aé ô n''é, ñ'é' éfíá j'á 'é, õñ'é è, ê'aè, ê'aéíá bíbàé (anê õñgbwa'aé ô ne lat ômíês aa èjut). _("A copula is a word that connects two words; for example, a copula can connect a subject (of a sentence) and a proposition (such as an adjective or a verb)."/"Une copule est un mot qui connecte deux autres mots; par example, une copule peut connecter un sujet et une proposition (par exemple un adjectif ou un verbe).")_ |
| 924 |
|
èlúá, èvúá |
|
èsúá, ètúá |
|
| 502 |
|
duñgu |
muñgu |
dulu, ê dutu |
Èyõlè |
ê yê'êbe, ê yê'êle |
| 184 |
|
káam, nyáam, tyáam, fíam, nyíam, yíam, díõè, nyíõè, síõè, tíõè, fáñgán, káñgán, kpwáñgán, ñgáñgán, ñgbwáñgán, nyáñgán, sáñgán, tyáñgán, vaáñgán, yáñgán, fênán, lênán, sênán, tyênán, vênán, fíáñgán, jíáñgán, nyíáñgán, síáñgán, tyíáñgán |
|
| 319 |
ê |
tamete (tametan), tyamete (tyametan) |
|
| 393 |
ê |
túk |
|
ètúk |
Kõnõk |
to |
deteriorate, make inferior in quality or value, wear out |
se détériorer, s'utiliser |
|
| 539 |
|
mbõmesô |
| 457 |
|
ê bíôm bí n'áyēt: *õkôk*, *akók*, ètyè, èkõp, *mfin*, *mbõñ*, *kpwem*, *lombõ*, *èkabè*, *ètêtám*, *àbòk* |
ê bíôm bí n'áyáé: *èsáé*, *abôk*, *ñkóbõ*, *dulu*, *njámán*, *akēñ*, *nléán ê soñgó*, *ntyá'án ê kpwem*, *ê bótan*, *ê bõm ê ñkúl* |
Bifíá bifê: *èmõmon*, *nte'án*, *anden* |
| 938 |
|
õvili |
| 927 |
|
õtòk, ntòk |
|
ètòk |
| 825 |
|
ènyù, ñnyù |
|
õnyù |
| 306 |
|
èdòl, èfòl, èñgòl, èkòl |
|
èbòl |
| 973 |
|
èdumú, ndumú |
| 478 |
|
le'ê |
|
ôle'ê |
Kõnõ' Anjen |
. ("what."/"On dit que quelqu'un se force (pas "s'situation, s'il fait tout pour qu'il .") |
| 404 |
ê |
ñgbwáa, sáa, tyáa |
|
| 125 |
|
õvaneván, õyaneyán |
úñ |
õfanefán |
|
| 386 |
|
kpwí'íbêm, nyí'íbêm, yí'íbêm |
| 92 |
|
èfêk, õfêk |
bifêk |
mfêk |
to |
to |
| 330 |
|
ntó'ó |
|
|
| 828 |
|
èvunduk |
bivunduk |
avunduk |
| 828 |
|
èvuvunduk |
bivuvunduk |
avunduk |
| 802 |
|
mvunduk |
mimvunduk |
avunduk |
Èyõlè |
|
psychologist |
psychologue |
|
| 392 |
|
õvúndúk |
bivúndúk |
avunduk |
Èyõlè |
|
|
|
|
| 830 |
|
èloziñ, èsoziñ, èyoziñ |
– é |
––– |
| 884 |
|
jí'íbêm |
mí'íbêm |
mí'íbêm |
Èyõlè |
|
locus, the place where something is situated or occurs |
lieu |
| 350 |
|
õbêbàk, mbêbàk |
|
õbàk |
|
| 350 |
|
õbêbàl, mbêbàl
õbêbàn, mbêbàn
õbàs, õbêbàs, mbêbàs
õbàt, õbêbàt, mbêbàt |
|
|
| 579 |
|
õyôlõ |
ayôlõ |
yõlõ-yôlõ |
Èyõlè |
|
|
é |
|
| 424 |
|
õyop |
ayop |
ê kop, ê yóp |
Èyõlè |
|
|
| 594 |
|
õkúlúk |
akúlúk |
mbúlúk |
Èyõlè |
|
champaign |
champagne |
|
| 28 |
|
èkúlúk, ñkúlúk |
miñkúlúk |
mbúlúk |
Èyõlè |
|
tekee abui |
| 530 |
|
èbíám (bibíám), èbíáma'a (bibíáma'a), èbíám-èbíám, nê bíám, bibíám-bibíám |
| 125 |
|
õbôbóé, ôbôbóé |
tekee abui |
õfôfoé |
õñgùs |
|
| 566 |
|
õtõm |
atõm |
ètam, ètám, ètom |
|
é |
| 563 |
|
õnyóm |
anyóm |
ê wóm, fóm, kóm, sóm |
Èyõlè |
|
|
é |
| 555 |
|
lí'íbêm |
belí'íbêm |
sí'íbêm |
Õfát |
|
|
|
Ètyíli jé é mb biábui ê befelan. ("His description contained a lot of details."/"Sa description contenait beaucoup de détails.") |
| 563 |
|
õbíám |
abíám |
ê fíám |
|
| 533 |
|
õñgen |
añgen |
añgên, añgon, añgõn, añgôn, añgun |
| 498 |
|
õñgen-õñgen |
añgen-añgen |
añgên, añgon, añgõn, añgôn, añgun |
| 498 |
|
õñgeñgen |
añgeñgen |
añgên, añgon, añgõn, añgôn, añgun |
| 216 |
|
õlàn |
alàn |
ôbàn, àkàn |
Èyõlè |
|
|
|
| 216 |
|
õlêlàn |
alêlàn |
ôbàn, àkàn |
|
|
|
| 216 |
|
õlàn-õlàn |
alàn-alàn |
ôbàn, àkàn |
Õfôp |
|
|
|
|
| 400 |
|
fíbàè, nyábàè, nyêbàè, nyíbàè, sábàè, sêbàè, síbàè, vábàè, víbàè |
|
'sá, b. ( qu'il .) |
| 594 |
ê |
yóbõ |
| 22 |
ê |
túm |
|
ê búm, ê fúm, kúm, ê lúm, ñgúm, ê nyúm, ê súm, ê wúm |
Kõnõk |
to |
contradict |
contredire |
D'á yenè abé éyoñ wo túm ésoó ñgê nyuá ê meñgana bõt. ("It is not a good idea to contradict your parent in public."/"C'est une mauvaise chose de contredire l'un de tes parents en public.") |
| 23 |
ê |
túman |
|
ê lúman, ê vúman, ê kúban |
Kõnõk |
to |
contradict each other, self-contradict |
se contredire, être contredit |
Bí ñgá ke tab'émo'o j'á yiane yemelan ê mezen ê yà tili nláñ yà nlam; ve èyoñ ése, be tiliman bê mbê bê túman. ("We went to the committee that meant to investigate how to write the story of our village; but all the time, the writers spent their time contradicting each other."/"Nous nous étions rendus au committé qui devait réfléchir sur la manière d'écrire l'histoire de notre village; mais tout le temps, les écrivains avaient passé leur temps à se contredire.") |
| 548 |
ê |
túmêban |
|
ê búm, ê fúm, kúm, ê lúm, ñgúm, ê nyúm, ê súm, ê wúm |
| 914 |
|
õfõt |
afõt |
èfõfõt, afõp |
Èyõlè |
|
|
| 904 |
|
õfõt-õfõt |
afõt-afõt |
èfõfõt, afõp |
Õfôp |
|
d'une |
|
| 934 |
|
õfõfõt |
afõfõt |
èfõfõt, afõp |
Õfát |
|
ré |
| 614 |
|
èbofõt |
bibofõt |
ê fet, ê fít, mõt (bõt) |
Õfát |
|
|
|
| 831 |
ê |
jo'olan |
|
| 458 |
|
dolõ |
|
bolõ, jolô, kolô, solô, ê vólõ |
Kõnõ' Anjen |
| 313 |
ê |
dolan |
|
bolõ, jolô, kolô, ê solô, ê volô |
Kõnõk |
|
| 271 |
|
èdolõ |
bidolõ |
èbol |
| 101 |
ê |
mañ |
|
ê man, mam, é min, é muñ |
Kõnõk |
| 864 |
ê |
ñgeñan |
|
|
|
|
|
to |
move about without a fixed course, aim, or goal |
marcher sans but |
| 304 |
ê |
bálêbe |
|
mbálêbe |
Kõnõk |
to |
appreciate |
apprécier |
Andme a a toñ ma abui. A wô'õ bidí sónd'áse. M'a dolõ ê mváé ése Andême a ê bo ma. ("Andeme takes good care of me. She brings me food every week. I appreciate all the goodness Andeme shows towards me."/"Andeme s'occupe très bien de moi. Chaque semaine, elle m'apporte de la nourriture. J'apprécie tout le bien qu'Andeme montre à mon égard.") |
| 314 |
ê |
bálêban |
|
mbálêbe |
Kõnõk |
to |
appreciate self, be appreciated |
s'apprécier |
|
| 723 |
|
èbálêbe |
bibálêbe |
mbálêbe |
Èyõlè |
|
appreciation |
appréciation |
|
| 142 |
ê |
sotè, tot, tut |
|
to |
| 950 |
ê |
nyúli, vúli |
| 995 |
ê |
vè'é |
|
sè'é (bidí |
Kõnõ' anjen |
| 491 |
ê |
fa'ale, ja'ale, kpwa'ale, la'ale, ñga'ale, sa'ale, y!a'ale |
|
|
| 404 |
ê |
tuli, vuli |
|
|
| 429 |
|
õwõñga (ñwõñga)
õyiñga (ñyiñga) |
|
|
| 500 |
|
nlañgá, ñkañga
èvañgá (mvañgá) |
|
fañgá, nyañgá |
| 455 |
|
èyõm |
| 578 |
|
õdõdak |
adõdak |
õdak |
|
|
| 712 |
|
nyá'ás, sá'ás, tá'ás |
dá'ás |
èñõñõ |
ñõñõ |
èñgõñgõm, èñgõñgõt, èñgôñgól |
|
| 53 |
|
èbáká (mbáká) |
|
abáká |
Awôndô' é ne jam ê líti ñgul aa õv ._("."/"é |
" |
| 138 |
|
õkêkàñ |
akêkàñ |
õkàñ |
|
| 470 |
ê |
bíp |
" |
ê bíban, ê báp, ê bêp, ê bup |
| 718 |
|
õlelet, õselet, õtelet, õtyelet, õyelet |
õkõlõt, õbulut |
|
| 180 |
ê |
zamete |
|
ê zametan |
| 496 |
|
õkobõ, ñkobõ |
Èyõlè |
|
Èyõlè |
|
|
| 333 |
ê |
diti |
|
dit, àdìt, ê fiti (futi), ê tyiti |
Kõnõk |
to |
|
|
| 349 |
|
èditi |
biditi |
dit, àdìt, ê fiti (futi), ê tyiti |
| 765 |
ê |
jamele, kamele, lamele, ndamele, tamele, womele |
|
ê bamele, ê samele, ê nyamele |
|
|
|
| 23 |
|
ntyakó'o, ètyakó'o |
mintyakó'o |
mbakó'o, ñgbwakó'o |
Èyõlè |
|
crisis |
crise |
|
| 294 |
ê |
dé |
|
ê bé, fé, jé, ê lé, né, ê té |
Kõnõk |
to |
|
| 455 |
|
õkombo, èkombo, ñkombo |
|
mekombo |
to |
| 439 |
ê |
mámè, máman, váñan |
|
|
ê báñêlè: to confiscate
èbáñêlè: confiscation
mbáñêlè: confiscator
èbêbáñêlè: confiscable
èbáñêlé-báñêlè: confiscably
ê báñêlan: to shut down |
| 604 |
ê |
yenan |
|
ê yênan |
|
. _("The."/".")_ |
| 112 |
|
zôé |
|
|
| 584 |
ê |
yôndõ |
beyôndõ |
fôndõ |
Kõnõk |
to |
|
|
| 684 |
|
õkpwêkpwàl |
akpwêkpwàl |
õkpwàl |
| 465 |
|
zem, zêm |
|
| 803 |
ê |
tín |
| 904 |
|
õbebaè (õbaè), èbêbás (èbás), õbíbíák (õbíák), õbôbóé (õbóé), õbubut (õbut) |
| 400 |
|
zom |
|
| 141 |
|
èbôbô'a, mbôbô'a |
bibôbô'a |
èbô'a |
Èyõlè |
|
|
|
|
| 101 |
|
atem |
metem |
ê tem |
|
| 746 |
ê |
míês |
|
ê mias |
Kõnõk |
to |
|
|
| 746 |
ê |
míêsan |
|
ê mias |
Kõnõk |
| 746 |
ê |
míêsêban |
|
ê mias |
| 444 |
ê |
ñgembe |
| 525 |
ê |
sabeke, sábêke, sibiki, síbíki, sobeke, sóbêke, sõbõke, sôbôke, subuku, súbúku |
|
|
| 463 |
ê |
yí, yo, yó |
|
ê ya, ê yá, ê yi, ê yõ, ê yô |
|
| 297 |
ê |
jísi, lísi, kpwísi, nyísi, tyísi, víbi, ví'i |
|
|
| 804 |
ê |
ó |
|
ê tan, ê ten, ê fón, ê kón, ê lón, tán, tín, tón |
| 7 |
ê |
yan, yin (yiin), yín, yun, yún |
| 491 |
|
èsílá, ètílá, èvílá, èyílá |
|
èfílá |
| 499 |
ê |
jõè, tyõè, wõè |
|
to |
| 361 |
|
èjôlõ |
bijôlo |
èbôbolo, éfôbôlô, étôtôlô |
|
|
| 362 |
|
èjôlõ-èjôlõ |
bijôlo-bijôlo |
èbôbolo, éfôbôlô, étôtôlô |
Õkom |
|
|
| 361 |
|
èjôjólo |
bijôjolo |
èbôbolo, éfôbôlô, étôtôlô |
|
| 171 |
|
nyêñganê, têñganê, ñgêñganê, óñganê, vêñganê, yêñganê, èbañganê |
|
èbandõé, tyêñganê |
| 318 |
|
ènyoziñ |
binyoziñ |
|
| 307 |
ê |
ñgám, tyám, yáme |
|
ê fám/ê fáme, ê sám/ê sáme, ê vám, ê yám |
| 392 |
|
õyet |
biyet |
ê yet |
| 498 |
|
õbôñgá, mbôñgá, õfúñgá, mfúñgá |
|
| 345 |
ê |
dõé |
|
ê fõé, ê kõé , ê sõé, ê võé |
Kõnõk |
| 405 |
|
èdõé |
bidõé |
ê fõé, ê kõé , ê sõé, ê võé |
Èyõlè |
|
| 994 |
|
|
to |
release (software, movie, song, vehicle, etc) |
sortir un produit á vendre (chanson, software, film, voiture, etc) |
| 989 |
|
|
release (date, time, or mark)(of software, movie, song, vehicle, etc) |
sortie d'un produit á vendre (chanson, software, film, voiture, etc) |
|
| 340 |
ê |
tók |
|
ntók |
Kõnõk |
| 800 |
|
õtók |
atók |
ntók |
Èyõyè |
| 860 |
|
èdiiñgon |
bidiiñgon |
ébàé + ñgon |
Èyõlè |
|
one-month, a one-month period |
un mois comme unité, une période d'un mois |
|
| 861 |
|
èsêñgon |
bisêñgon |
ébàé + ñgon |
Èyõlè |
|
monthly, occurs every (each) month |
mensuel, se passe chaque mois ou une fois par mois |
|
| 862 |
|
èsáñgon |
bisáñgon |
ébàé + ñgon |
Èyõlè |
|
six-month, a six-month period |
semestre, une période de six mois |
|
| 865 |
|
èbéñgon |
bibéñgon |
ébàé + ñgon |
Õfôp |
|
bi-monthly, occurs after two months |
bimestriel |
|
| 866 |
|
èléñgon |
biléñgon |
ébàé + ñgon |
Õfôp |
|
tri-monthly, occurs every/after three months |
trimestriel |
|
| 867 |
|
èséñgon |
biséñgon |
ébàé + ñgon |
Õfôp |
|
six-monthly, occurs after six months |
semestriel, se passe après six mois |
|
| 453 |
|
èboziñ |
biboziñ |
èkoziñ |
Õfôp |
|
twice, two times |
deux fois |
A ñgá zu ma yên èboziñ. _("He/Shen came to see me twice."/"Il/Elle était venu(e) me voire deux fois.")_ |
| 453 |
|
èlaziñ |
bilaziñ |
èkoziñ |
Õfôp |
|
three times |
trois fois |
A ñgá zu ma yên élaziñ. _("He/Shen came to see me three times."/"Il/Elle était venu(e) me voire trois fois.")_ |
| 349 |
|
õtó'-õtók |
ató'-atók |
ntók |
Õfôp |
| 684 |
ê |
fôbôlõ, kôbôlõ, ñgôbôlõ, nyôbôlõ, vôbôlõ, wôbôlõ, yôbôlõ |
|
ê bôbôlõ, ê kôbêlan |
| 952 |
ê |
famele, fámêle |
|
ê fame |
| 415 |
|
èvámbá, õvámbá |
bivámbá |
mvámbá |
to |
| 324 |
ê |
bos, jos, kos, kpwos, los, sos, tyos, fos |
|
ê fas, ê tos, ê wos, fēs, fís, fós |
|
to |
to |
| 593 |
|
õbeba'a, õfefa'a, õkeka'a, õlela'a, õnyenya'a, õndenda'a, õveva'a, õyeya'a, õzeza'a |
|
õjeja'a |
| 60 |
ê |
yúman |
|
ê vúman |
Kõnõk |
s' ê é |
B'á yi náa bí kañesêe ê jôm b'á jô, anê ñgê ájô éte d'á yúman. |
| 491 |
|
nláñgá, abeñga, abíñga, aveñga, avõñga, ayoñga, èbañga, èfeñga, èjeñga, èkõñga, èkuñga, èlañga, èleñga, èloñga, èmuñga, ènyeñga, èseñga, èsimeñga, èsõñga, ètõñga, ètuñga, ètyeñga, èveñga, èyáñga, èyelêñga, èzoñga, mfõñga, ndañga, ndeñga, ndóñga, nseñga, nsesañga, ntiñga, ntyiñga, ñkóñga, ñkpweñga, ñneñga, nyenyañga, õñga, ê bámeñga, ê bábeñga |
|
to |
|
Zá a ê tyelan? ("Who is complaining?"/"Qui se plaint?")
Ma ê tyelan ê ki! ("I am not complaining!"/"Je ne me plains pas!")
A ñgá ke tyelan ê má. | ˆ | nde a ñgá ke tyelan ê be ñkúkúmá. ... anê a ñgá ke tyelan ê be ñkúkúmá. ("He/Sheg=\"utf- king."/"Il/Elle alla se plaindre chez le roi. Alors, il/elle alla se plaindre chez le roi. ... apres tout ç, il/elle alla se plaindre chez le roi.") |
| 520 |
|
ñkunu |
miñkunu |
ê kun |
Èyõlè |
|
(the) avenger, the agent (person, organization, entity, spirit, etc) that avenges |
(the) avenger, the agent (person, organization, entity, spirit, etc) that avenges |
| 389 |
ê |
beñebe, deñebe, feñebe, jeñebe, keñebe, kpweñebe, ñgeñege, ñgbweñebe, señebe, teñebe, tyeñebe, veñebe, yeñebe |
" |
ê nyeñeban |
|
. ("When the king had heard the whole account, he realised that the matter involved his little brother."/"Quand le roi avait fini découter tout le proceès, il -frère.") |
| 813 |
ê |
vándan |
|
ê kándè |
| 15 |
ê |
vásan |
|
ê vasè |
Kõnõk |
to |
|
|
s' |
| 17 |
ê |
vátan |
|
ê bát, jàt, ê kat, ñgat, nyát |
Kõnõk |
to |
|
|
|
| 429 |
|
õsêk, nsêk |
|
| 143 |
|
õsês |
|
nsêl, èsêl |
|
íí |
õyílí |
Õfát |
| 300 |
|
káñga, kpwáñga, sáñga, táñga, tyáñga, yáñga |
|
báñga, dáñga |
|
èbañkô'õ |
| 14 |
|
yafôlõ |
|
fafôlõ |
| 493 |
|
safôlõ |
besafôlõ |
safônõ |
Èyõlè |
|
injustice |
injustice |
|
| 280 |
ê |
dêp, jêp, kêp, ñgpwêp, sêp, tyêp, vêp |
|
ê bêp, ê lêp, ê têbe, ê yêbe, têp, mvêp |
ôlõ |
| 40 |
ê |
nyóan |
|
ê lóé, ê tóé, ê vóé, dóé, fóé, kóé, móé, sóé |
Kõnõk |
to |
|
|
ê óé |
| 908 |
|
õbuk, õduk, õfuk, õñguk, õnyuk, õsuk, õvuk |
| 612 |
ê |
dêlè, dêtè |
|
ê dênè, dêsè |
|
to |
|
| 144 |
|
ètôtòn |
bitôtòn |
ntôtòn |
| 438 |
|
mbak, nsak |
|
| 347 |
|
õtyak |
atyak |
ê tyak |
Èyõlè |
| 38 |
ê |
nuk |
|
ê duk, ê fuk, ê juk, ê suk |
Kõnõk |
to |
|
| 491 |
ê |
fi'ili, fí'íli, jú'úlu, lo'olõ, ló'ólõ, lô'ôlõ, sí'íli |
|
|
Bá jô na mõt a ñgá yendan ñg bê ñgá yê'êle nyê, ñgê ke náa a ñgêle émíén, ve aválê dá yà ê yem, ê fas, aa ê sí èziñ (teke yem, ñgê ê fas, ñgê ê símesan ávál afê mfáá yà jam éte). ("."/" s'est enseignée elle-même, ou avait été éduquée, à savoir et penser d'une certaine et seule manière à propos d'un certain sujet.") |
| 980 |
|
|
amú món a ñgá w nye). ("These days, Mintya is depressed because his child died."/"Ces jours-ci, Mintya est déprimé parce son enfant était mort.") |
Ml maná, Mintya a a yámban amú món a ñgá wú nye). ("These days, Mintya is depressed because his child died."/"Ces jours-ci, Mintya est déprimé parce son enfant tait mort.") |
| 994 |
ê |
kên, kún |
|
|
|
|
| 202 |
|
õkókóé, ñkókóé |
|
èkókóé |
|
|
|
|
|
| 230 |
|
õkõndè |
akõndè |
èkõndé |
Èyõlè |
|
|
|
| 499 |
|
èdúlúk |
bidúlúk |
mbúlúk |
Èyõlè |
|
arrondissement |
arrondissement |
|
| 498 |
|
ndúlúk |
mindúlúk |
mbúlúk |
Èyõlè |
|
sub-prefect |
sous-prefet |
|
| 870 |
|
õdúlúk |
adúlúk |
mbúlúk |
Èyõlè |
|
couloir |
hallway |
|
| 924 |
|
èvúlúk |
bivúlúk |
mbúlúk |
Èyõlè |
|
prefecture |
préfecture |
|
| 924 |
|
mvúlúk |
mimvúlúk |
mbúlúk |
Èyõlè |
|
prefect |
prefet |
|
| 314 |
|
jêjalê |
|
| 594 |
ê |
sêl, sêp |
|
ê sêk, ê sêm, ê sês, sên |
| 15 |
|
ètóé |
|
ê tóé, atóé |
| 422 |
|
õfalè |
afalè |
ê fálè, ê dalè, ê kalè, ê valè, ñgalè |
|
|
|
to |
ê |
| 905 |
|
èzēm, nzēm |
|
õzēm |
to |
to |
ê |
| 272 |
|
tánák |
|
fálák, fánák |
|
|
èfíá j'á beleban mfá'á yà yemelan ê jam èziñ |
| 130 |
|
ètôlôk, ntôlôk |
|
atôlôk |
|
|
éé |
|
|
| 301 |
|
õbó'ós, mbó'ós
õdó'ós, ndó'ós
õfó'ós, mfó'ós
õjó'ós, njó'ós
õkó'ós, ñkó'ós |
mimbó'ós |
èbó'ós |
| 260 |
|
èdó'ós |
bidó'ós |
èbó'ós |
Èyõlè |
|
|
|
|
| 602 |
|
èdó'ós-èdó'ós |
bidó'ós-bidó'ós |
èbó'ós |
Õfôp |
|
|
|
|
| 612 |
|
èdôdó'ós |
bidôdó'ós |
èbó'ós |
Õfát |
|
|
|
|
| 204 |
|
èjó'ós |
bijó'ós |
èbó'ós |
Èyõlè |
|
carefullness |
prudence |
|
| 205 |
|
èjó'ós-èjó'ós |
bijó'ós-bijó'ós |
èbó'ós |
Õfát |
|
carefully |
prudemment |
|
| 206 |
|
èjôjó'ós |
bijôjó'ós |
èbó'ós |
Õfôp |
|
careful |
prudent |
|
| 705 |
|
èkó'ós |
bikó'ós |
èyá'ás |
Èyõlè |
|
department |
départment |
|
| 770 |
|
èkó'ós-èkó'ós |
bikó'ós-bikó'ós |
èyá'ás |
Õfôp |
|
departmentally |
départmentallement |
|
| 788 |
|
èkôkó'ós |
bikôkó'ós |
èyá'ás |
Õfát |
|
departmental |
départmental |
|
| 506 |
|
õkpwalè |
akpwalè |
ê valè |
Èyõlè |
|
|
ê é |
| 532 |
|
õbúp |
abúp |
ê báp, ê bêp, ê bup |
Õfôp |
|
|
é |
|
| 532 |
|
èvovot |
bivovot |
èvêt |
Õfát |
|
| 483 |
|
andán, andun, èndôn, õndên, õndon, õndón, õndõn, õndôn |
|
èndún |
| 330 |
|
õnyal |
|
|
| 784 |
|
bemá, kpwemá, nyemá, yemá, wõmá |
|
vemá |
| 65 |
ê |
bot, lot |
|
èbõbot, èlõlot |
Èyõlè |
| 387 |
ê |
súlu |
|
|
|
| 584 |
|
bú', ñgu'u, ñká'a, ndunú, ñgunú, ñkú'u, kômbá |
|
| 294 |
|
èbálát, mbálát |
|
abálát |
| 304 |
|
õñgõk |
añgõk |
añgõñ |
| 366 |
ê |
jotan |
|
ê not, ê jet, ê jít, jàt, jòt |
Kõnõk |
to |
|
é |
|
| 301 |
ê |
fumbu |
to play a musical instrument |
| 494 |
|
èbelêk, mebelêk
èfelêk, mfelêk
ènyelêk
ètyelêk, ntyelêk
èvelêk
èyelêk |
|
aselêk |
| 424 |
|
èmvuñ, èmvup |
| 38 |
ê |
yónan |
|
bòn, ê fòn, mòn, ê mòn, ñgon, ñkon, tòn, ê wòn, ê yôn |
Kõnõk |
|
|
|
|
| 981 |
|
èvúlu |
bivúlu |
|
|
|
| 341 |
|
õvõlõ |
|
| 314 |
|
èfumba, mfumba |
|
afumba |
| 403 |
|
káyate |
bekáyate |
kálate |
Èyõlè |
|
| 795 |
|
káñgate |
bekáñgate |
kálate |
Èyõlè |
|
| 464 |
|
wondé |
|
kandé |
| 306 |
|
õnyíndi |
| 3 |
ê |
lalan |
|
láál |
Kõnõk |
to |
|
é |
|
| 249 |
ê |
laman |
|
ê kaman, ê lañgan |
Kõnõk |
to |
|
é |
|
| 600 |
ê |
lametan |
|
ê tametan, ê vametan, ê sañetan |
Kõnõk |
to |
|
é |
|
| 801 |
ê |
landan |
|
ê yandan |
Kõnõk |
to |
|
ê é |
|
| 150 |
ê |
lasan |
|
bilas mebo |
Kõnõk |
to |
|
ê é |
|
| 983 |
|
fondé |
befondé |
kandé, fándè |
Õfát |
|
hydraulic |
hydraulique |
ñgule fondé |
| 402 |
|
õzol |
|
èzol |
|
| 416 |
|
abebá, èbebá |
|
abá |
|
|
| 340 |
|
õkpwát |
akpwát |
õñgbwáteñgbwát |
Èyõlè |
|
|
é |
| 770 |
|
abêbé |
|
abé |
du'ú, fu'ú, su'ú |
|
| 330 |
|
abêbán, mbêbán
abêbát, mbêbát |
|
abán |
| 594 |
|
èbêbám |
|
abám |
|
| 494 |
ê |
jak, ják, jik, jík, jõk, jôk |
|
|
|
|
|
| 480 |
ê |
báñêlè, fáñêlè, nyáñêlè, sáñêlè, táñêlè, tyáñêlè, váñêlè, yáñêlè, wóñêlè |
|
ê jáñêlè |
| 150 |
|
jô'õ, ndô'õ, nyô'õ, yô'õ |
|
lô'õ, fô'õ, wô'õ |
|
Èyõlè |
to |
| 802 |
ê |
falekan |
|
ê faleke |
|
í |
|
|
| 803 |
ê |
vebele |
|
ê vêbêlan |
|
| 716 |
|
fáná, èjíndi, èfíndi, èlíndi, èyíndi, èsíndi, ètíndi |
|
| 212 |
|
éfõlá, õfõlá, mfõlá
èñgõlá
èsõlá, õsõlá, nsõlá
èwõlá, õwõlá, ñwõlá |
|
èkõlá |
| 545 |
|
èkúí |
bikúí |
akúí, èbúí, èdúí |
Èyõlè |
|
| 494 |
|
ètíma, õtíma |
|
ntíma |
|
| 470 |
|
ètímik, õtímik |
|
ntímik |
| 830 |
|
ètófik, õtófik |
|
ntófik |
| 982 |
|
èkámbá, èkekámbá |
ñkekámbá |
õkekámbá |
| 161 |
ê |
sebekan, sêbêban |
| 329 |
|
atôndôm, ètôndôm, ayôndôm |
|
akôndôk, atôndôk |
ê suñ, ê vuñ |
| 388 |
|
õwõlè |
| 162 |
ê |
bumuku |
|
ê bumukan |
| 181 |
ê |
lok, lõk |
|
èñ |
èbáñ, èbus |
| 588 |
ê |
bolô (Kõnõ' Anjen), bôlõ/ñgôlõ bo jôm (auxillary verb) |
|
|
to |
| 147 |
ê |
nyôt |
|
ê nyet, ê nyút, nyot |
|
| 400 |
|
menyes |
tekee abui |
õñges |
Õfát |
|
indefinite |
indéfini |
Bê ñgá síli na á tyi' ajô é mbê menyes, teke mõt a ñgá kat ñkúkúmá ávál ájô é ñgá táté, teke mõt a ê kat nyê zá a ñgá sep ètom. ("People ask the king to conduct a trial on an indefinite matter, no one told the king how the matter started, no one told him how did something wrong."/"On avait demandé au roi de juger une affaire undéfinie. Personne n'avait dit au roi quel était le début de l'affaire ou qui avait commit un mauvais act.") |
| 589 |
ê |
jôlõ, sôlõ |
|
| 324 |
|
õzáñêtê, nzáñêtê |
|
èzáñêtê |
| 172 |
|
tu'ú, ku'ú, nyu'ú, vu'ú, wu'ú, wólè |
|
tekee abui |
du'ú, fu'ú, su'ú |
Èyõlè |
é |
Õkom |
| 407 |
ê |
béè, féè, kpwéè, léè, nyéè, véè |
|
|
Èyõlè |
| 334 |
ê |
lôõ, tyôõ (tyôan), wôõ |
|
|
| 38 |
ê |
fôõ (ê fôan) |
|
| 497 |
ê |
vip, víp, vop, võp, vôp |
|
to |
|
| 302 |
|
õkañgá, ñkañgá |
|
èkañgá |
| 409 |
|
èfêndêk
mfêndêk |
bifêndêk |
abêndêk, afêndêk, ñkêndêk |
Èyõlè |
| 453 |
|
õtyiñga |
atyiñga |
ètyi + ñga |
|
| 45 |
ê |
jañese, lañese, ñgañese, nyañese, sañese, tañese, tyañese, vañese, woñese, yañese, báñese, jáñese, láñese, ñgáñese, nyáñese, sáñese, táñese, tyáñese, váñese, wóñese, yáñese |
|
|
|
|
| 6771 |
ê |
lomè |
|
afom |
Kõnõk |
to |
|
|
|
| 803 |
|
õfefámbá, õjejámbá, õlelámbá, õsesámbá, õtetámbá, õtyetyámbá, õyeyámbá |
|
õkekámbá |
| 599 |
|
õtômba |
|
ntômba |
|
|
|
|
|
| 33 |
ê |
yemele |
|
ê yemelan |
| 134 |
|
èyemela'a |
biyemela'a |
ê yemelan |
Èyõè |
|
|
|
ajô yà, ñgê ke zē ê ya, ê ba'ale jôm èfê ê zàñe miñnè m'iziñ |
| 307 |
|
èyemele |
biyemele |
ê yemelan |
Èyõè |
|
|
|
ê jôm ba'ale jôm èfê ê zàñe miñnè m'iziñ |
| 617 |
|
õtên |
|
|
|
Ñgê mõt a lítí ma mfíáñ ôwõndõ aa mfíáñ ndó'o náa mê top, m'a vel mfíáñ ndó'o. ("If somebody shows me a sauce of peanuts and a sauce of Ndo'o and asks me to choose, I prefer a sauce of Ndo'o."/"Si quelqu'un me montre une sauce d'arrachides et une sauce de Ndo'o à Ndo'o.")
|
| 220 |
ê |
ñgbwameke |
|
ê ñgamekan |
Kõnõk |
to |
|
| 301 |
ê |
bóm |
bibóm |
abóm, mbóm |
Èyõlè |
|
|
| 301 |
ê |
kpwõp |
|
Èyõlè |
| 317 |
ê |
ban, bin, bín, bõn, bún, bóñ |
|
ê bán, ê ben, ê bôn, ê bun |
Èyõlè |
|
|
| 310 |
ê |
nyõn, sõn |
|
ê ba'ale jôm ê zàñe miñnè m'iziñ |
|
|
| 708 |
|
õválák |
|
fálák, ñnyálák |
|
|
| 450 |
ê |
fubeku |
|
ê fubekan |
| 203 |
|
õdoñgo |
|
ndoñgo |
| 983 |
|
èfaká, õfaká |
|
mfaká |
| 412 |
|
õfátá, mfátá |
|
àfátá |
| 940 |
|
õfembá, mfembá |
|
èfembá, |
| 617 |
|
èvôvò |
bivôvò |
èkò, ètò, èyò |
|
Èyõlè |
|
|
| 17 |
|
èvò-èvò |
bivò-bivò |
èkò, ètò, èyò |
|
|
|
| 400 |
|
èbúsá, mbúsá |
|
abúsá |
|
|
|
|
| 423 |
|
èfêmbê, mfêmbê |
|
afêmbê |
|
|
|
| 419 |
|
fêfák, fêfál, fêfáñ, fêfát |
|
fêfáé, fêfás |
| 800 |
|
õmièn |
|
é |
|
é, ê veñ, ê ves, veté |
| 598 |
|
èbóñgòm, mbóñgòm |
|
abóñgòm |
to |
| 7 |
|
èjálák (njálák) |
|
ê õ, ê ô |
Èyõlè |
|
(a) firing (from a job) |
licenciement d'un emploi, virement d'un emploi |
|
| 816 |
|
yawôlõ |
|
tawôlõ |
|
|
|
| 985 |
|
kpwawôlõ |
bekpwawôlõ |
tawôlõ |
Èyõlè |
|
|
à è |
|
| 249 |
|
õbotok |
abotok |
mbotok |
Èyõlè |
|
| 978 |
|
õkálák, ñkálák |
|
|
|
!––– |
| 122 |
|
anjeñgê, ameñgê, aveñgê |
mekeñgê |
abeñgê, alêñgê |
|
|
| 128 |
|
èbe'e |
bibe'e |
|
|
|
|
|
| 119 |
ê |
bíám |
|
|
|
nê fífíà!, èfífíà Õbé ábóñ ô lõte ya, monê kôn a ngá Améleka a bilí menjen mewôm mtán. Anjen ése é bilí mam mèziñ d'á bo mfá'á wé. ("The United States of America has fifty states."/"Les États Unis d'Amérique ont Améleka a bilí menjen mewôm mtán. Anjen ése é bilí mam mèziñ d'á bo mfá'á wé. ("The United Monê kôn b'áa monê mõt bê ñgá toó ñgbwa. of America has fifty states."/"Les États Unis d'Amérique ont cinquante états." états." (a ngá tyet émíén). |
| 112 |
ê |
bíáñ |
|
|
| 14 |
|
èduulú |
biduulú |
meduulú |
|
|
| 817 |
ê |
bóbêle |
|
ê bóbêlan |
| 501 |
|
èbolot, mbolot |
|
abolot |
| 823 |
|
õwóñgó (ñwóñgó) |
|
èwóñgó |
|
| 19 |
|
èwôlé |
|
èwôwôlé |
|
|
|
| 205 |
|
õbôbôk |
|
èbôbôk, mbôbôk |
|
|
| 900 |
|
õfembá, mfembá |
|
èfembá |
| 97 |
|
õfúá, mfúá |
|
èfúá |
|
|
|
|
| 202 |
|
èsubá |
bisubá |
nsubá |
Èyõlè |
|
|
|
| 23 |
|
õlêleñgê, nlêleñgê |
|
bilêleñgê |
|
| 25 |
|
õjuká, njuká |
|
bijuká |
| 53 |
ê |
yôlõ |
|
ê fôlõ, ê kôlõ, ê wôlõ |
| 301 |
ê |
báñgan, báñêle, dáñ, dáñgan, dáñêle, fáñ, fáñgan, fáñêle, kpwáñêle, láñéle, nyáñgan, sáñgan, sáñêle, táñgan, táñêle, tyáñ, tyáñgan, tyáñêle, váñgan, váñêle, yáñgan, yáñêle |
|
|
|
|
|
|
| 286 |
ê |
bõsan |
|
ê bõman, ê basan |
Kõnõk |
to |
|
se é |
B'á jô na jôm j'á bõsan éyoñe jôm éte j'á lít'ébíén ávál é njí ke bê. |
| 324 |
ê |
nyi'iti |
|
ê nyi'itan |
|
|
| 120 |
|
èyôlõ |
biyôlõ |
èwôlõ |
| 135 |
|
èyôlõ-èyôlõ, èyôl'èyôlõ, èyôlèyôlõ |
biyôyôlõ-biyôyôlõ |
èwôlõ |
| 140 |
|
èyôyôlõ |
biyôyôlõ |
ètôtôlõ |
| 102 |
|
ñyôlõ |
miñyôlõ |
èwôlõ |
| 153 |
|
õbumá, èfumá |
|
èbumá |
|
èá |
| 692 |
|
õbúñgú, mbúñgú |
|
èbúñgú |
| 301 |
|
õbieñ |
bieñ |
ê biek, ê biet |
Èyõlè |
|
d'une |
| 206 |
|
èfámbá, èyámbá |
bifámbá |
|
|
|
|
| 283 |
|
õdómbó |
adómbó |
ndómbó |
|
|
| 503 |
|
èmvilá |
|
õmvilá |
|
to |
|
| 505 |
|
èmvòt |
|
õmvòt |
|
to |
|
|
| 153 |
|
èbálebas, èfálefas, õfálefas, ènyálenyas, õnyálenyas, èválevas, õválevas, èyáleyas, õyáleyas |
|
õbálebas |
|
õ |
|
| 34 |
|
èbúlút, mbúlút |
|
õbúlút |
|
|
|
|
| 308 |
|
èdókólo, ndókólo |
|
õdókólo |
|
|
|
|
| 315 |
|
èfotok (mfotok), èkotok, èlotok (nlotok), ènyotok (ñnyotok), èvotok (mvotok), èwotok (ñwotok) |
|
|
|
|
|
| 318 |
ê |
ñgbwamete, tamete, tyamete |
|
ê kpwamete, ê nyamete, ê vamete |
|
| 54 |
|
õbõñga, mbõñga |
| 525 |
|
õbôñgá, mbôñgá |
| 507 |
ê |
sú'úlu |
|
ê sú'úlan |
| 59 |
|
èyêñgá (ñyêñgá) |
| 165 |
|
ñwõndõ |
miñwõndõ |
õwõndõ |
| 326 |
|
õbákòñ (mbákòñ),
õfákòñ (mfákòñ),
õjákòñ (njákòñ),
õlákòñ (nlákòñ),
õnyákòñ,
õvákòñ (mvákòñ),
|
|
õzákòñ |
| 127 |
ê |
dó'oé |
|
|
|
|
| 18 |
ê |
sêt |
|
|
|
| 986 |
|
èkõlõt, ñkõlõt |
|
õkõlõt |
| 801 |
ê |
víêmêlan |
|
ê víêmêle |
|
| 235 |
|
õduduk, nduduk |
|
èduduk |
| 814 |
|
õdúñgila, ndúñgila |
|
èduúñgila |
|
|
| 666 |
|
õfembá, mfembá |
|
èfembá |
| 494 |
|
õfíásá, mfíásá |
|
èfíásá |
| 940 |
ê |
tême |
|
|
| 905 |
|
õfílá, mfílá |
|
èfílá |
|
|
|
| 931 |
|
õfítík, mfítík |
|
èfítík |
|
|
|
| 952 |
|
õfuñgá, mfuñgá |
|
mfiñgá |
|
|
|
|
|
õjilik |
|
èjilik |
|
|
|
| 986 |
|
õjiná, njiná ("n" a a tótêban) |
|
èjiná |
|
|
| 871 |
|
õkekat, ñkekat |
|
èkekat |
|
| 494 |
ê |
fômbõ, lômbõ, nyômbõ, vômbõ, wômbõ, yômbõ |
|
ê bômbõ, ê kômbõ, ê sômbõ |
| 31 |
ê |
vó'ôban |
|
ê vô'ôbõ |
|
| 65 |
ê |
vô'ôsô, vô'ôtô, vô'ôvô |
|
ê vô'ôbõ, ê vô'ôlõ |
èñ |
| 161 |
ê |
víêne, víêñ, víês |
|
ê víêm, ê víêmen, ê víêle |
|
|
|
|
ê a (õto, utilisé sur un liquide (comme de l'eau), qui peut transporter des liquides (par example va vaisseau sanguin)) used on liquid/water, it may transport liquids (e.g. blood vessel), ê ko, ê mo |
| 481 |
|
õvíêk |
avíêk |
viēk |
Èyõlè |
|
|
|
|
| 481 |
|
èvívíêk |
bivívíêk |
viēk |
Õfát |
|
commercial |
commercial |
|
| 315 |
|
mvíêk |
mimvíêk |
viēk |
Èyõlè |
|
trader, conductor of commerce |
commerçant |
| 261 |
|
akōl |
mekōl |
Èwõndõ |
Èyõlè |
|
(walking) step |
pas (pendant la marche) |
|
| 116 |
|
õñgõñgõt |
|
èñgõñgõm, èñgõñgõt |
|
| 689 |
ê |
jele |
|
èjele |
|
| 20 |
|
èjakó'o (njakó'o),
èkakó'o (ñkakó'o),
ènyakó'o (ñnyakó'o),
èkpwakó'o (ñkpwakó'o),
èyakó'o (ñyakó'o),
èwokó'o (ñwokó'o),
èzakó'o (nzakó'o) |
mimvakó'o |
mbakó'o, ndakó'o, ñgbwakó'o |
Èyõlè |
| 120 |
|
njámbá (=> nsámbá): cervix |
" |
|
|
|
|
| 488 |
|
èsakó'o, nsakó'o (the "n" is pronounced/le "n" est prononcé) |
minsakó'o |
| mbakó'o, ñgbwakó'o |
Èyõlè |
|
| 123 |
ê |
wõman |
|
ê wôman |
to |
" |
|
co-é (une (même) é |
| 7 |
ê |
wôlan |
|
ê wôlõ |
Kõnõk |
to |
|
|
| 161 |
|
nsókó'o |
minsókó'o |
nlókó'o |
Èyõlè, Õfát |
|
(having the) right (to do something) |
(avoir le) droit (de faire quelque chose) |
A mbê nsókó'o yà ê kóbõ. ("He/She had the right to speak."")
Mí ne nsókó'o yà ê bo vá. ("You (Plural) have the right to be here."")
Bí ñgá wô'ô na wo yé'è nsókó'o. ("We heard that you are studying law (at the university).").
õlelas nsókó'o (abui: alelas nsókó'o): civil right(s)/droit(s) civil(s) |
| 553 |
|
asúñkó'o |
mesúñkó'o |
mbakó'o, ñgbwakó'o |
Èyõlè |
|
car of a train |
vagon d'un train |
|
| 312 |
|
õbiek |
|
mebiek |
ó |
afôla, èmvala |
Èyõlè |
|
|
| 202 |
|
èfakó'o |
bifakó'o |
mbakó'o, ñgbwakó'o |
Èyõlè |
|
citizenship |
citoyenneté |
|
| 25 |
|
mfakó'o |
mimfakó'o |
mbakó'o, ñgbwakó'o |
Èyõlè |
|
citizen |
citoyen |
|
| 216 |
|
èvakó'o |
bivakó'o |
mbakó'o, ñgbwakó'o |
Èyõlè |
|
(commercial) bank |
banque (commerciale) |
|
| 297 |
|
èvakó'ó-ko'o |
bivakó'ó-ko'o |
mbakó'o, ñgbwakó'o |
Õfôp |
|
bankingly, in the manner of a bank |
bancairement, à la manière d'une banque |
|
| 28 |
|
èvevákó'o |
bivevákó'o |
mbakó'o, ñgbwakó'o |
Õfât |
|
banking |
bancaire, of a bank |
|
| 279 |
|
mvakó'o |
mimvakó'o |
mbakó'o, ñgbwakó'o |
Èyõlè |
|
banker |
banquier |
|
| 30 |
|
èbakó'o |
bibakó'o |
mbakó'o, ñgbwakó'o |
Èyõlè |
|
(an) issue |
un problème ou une situation qui attend (ou a besoin d')une solution |
|
| 430 |
|
akêndêk |
mekêndêk |
abêndêk, afêndêk, ñkêndêk |
Èyõlè |
|
|
|
|
|
| 116 |
|
èkêndêk
alêndêk, èlêndêk, nlêndêk
añgêndêk, èñgêndêk
añgbwêndêk, èñgbwêndêk
asêndêk, èsêndêk, nsêndêk
atyêndêk, ètyêndêk, ntyêndêk
avêndêk, èvêndêk, mvêndêk
ayêndêk, èyêndêk, ñyêndêk |
|
abêndêk, afêndêk, ñkêndêk |
õkõlõt, õbulut |
|
| 577 |
|
èbókó'o, õbókó'o, mbókó'o
èfókó'o, õfókó'o, mimfókó'oo
èsakó'o, õsakó'o, nsakó'o,
ètókó'o, õtókó'o, ntókó'o, ntyókó'o, ñkókó'o, ñwókó'o |
|
nlókó'o |
|
| 431 |
|
èñgam, èñgêm, èñgõm, õñgõm, õñgúm, èmbõè, ènjõè |
|
| 974 |
ê |
ñgañele, ñgoñõlõ, ñgõñõlõ, ñgôñôlõ, ñgúñúlu |
|
ê ñgeñele, ê ñguñulu |
|
| 177 |
ê |
vem, vim, vom |
|
èóõ |
|
ê ban, ê wõp, ê wúp, ê fóp, ê tóp, ê yóp |
| 247 |
ê |
vemese, vimese, vomese, vómêse |
|
èóõ |
|
ê wõp, ê wúp, ê fóp, ê tóp, ê yóp |
| 340 |
|
õkámák (ñkámák) |
akámák |
èkámák |
| 339 |
|
èfêtêk, õfêtêk, mfêtêk |
bifêtêk |
| 440 |
|
èvôndá, mvôndá |
mevôndá |
mvíndá, mvúndá |
| 411 |
|
tyí'a |
tekee abui |
jí'a, tí'a |
Õfôp |
|
pourvu que... |
provided that... |
|
| 412 |
|
õvendè |
aveñge |
ê vêndan |
Õfôp |
|
regardless |
indépendamment de |
|
| 463 |
|
èbák |
èbêk |
ê bák |
Èyõlè |
|
crossing (of hands, tools, objects, etc) |
croisement (de mains, d'outiuls, d'objets, etc) |
|
| 414 |
|
ñge'e |
tekee abui |
ñga'a, ñgó'o |
Õfôp |
|
unlike |
à la différence de... |
Ñge'e ésaá, Èbalée a ne mbamba mõt. ("Unlike his father, Ebale is a good person."/"À la différence de son père, Ébalé est un bon type.")
Èbalée a ne mbamba mõt, ñge'e Ésaá. ("Ebale is a good person, unlike his father."/"Ébalé est un bon type, à la différence de son père.") |
| 415 |
ê |
bêm, bim, bom, bôm |
|
ê bám, ê bem, ê bím, ê bum, ê búm, ê bõm, ê bõm |
|
to |
| 574 |
ê |
dáñ, díñ, dôñ |
|
tekee abui |
Õbõñ |
|
á' |
é |
| 902 |
|
õvin, õvón, õvún |
|
| 406 |
|
mfêt |
mimfêt |
| 409 |
|
õkándá (ñkándá) |
|
. ("A present is something that somebody gives to another person."/"Un présent est quelque chose qu'une personne donne à une autre.") |
| 302 |
|
joóo, lóo, ñgoóo, nyoóo, voóo, woóo |
|
boóo |
|
| 301 |
|
faáa, ñgbwaáa |
|
baáa |
|
|
| 306 |
|
ñgô |
|
|
jôm èziñ mõt |
| 307 |
ê |
sóñ, vóñ, yóñ |
| 387 |
|
õbêbàñ |
abêbàñ |
õbàñ |
Èyõlè |
|
location, where something is (positioned) |
endroit, where something is (positioned) |
|
| 318 |
ê |
vôõ |
|
bôõ, ê jôõ, ê sôõ, ê tôõ, ê yôõ |
Kõnõ' anjen (Verb of State/Verbe d'état) |
to |
be fair |
être juste |
B'á j na . |
| 605 |
|
èvôõ |
bivôõ |
bôõ, ê jôõ, ê sôõ, ê tôõ, ê yôõ |
Èyõlè |
|
fairness |
justice, neutralité |
|
| 656 |
|
èvôvôõ |
bivôvôõ |
bôõ, ê jôõ, ê sôõ, ê tôõ, ê yôõ |
Õkom |
|
fair |
juste |
|
| 607 |
|
èvôô-võõ, nê-võõ! |
bivôô-võõ |
bôõ, ê jôõ, ê sôõ, ê tôõ, ê yôõ |
Õfôp |
|
fairly, in a fair manner |
justement, d'une manière juste |
|
| 505 |
|
vôan |
|
|
ê |
|
Kõnõ |
| 138 |
|
èmbala, èkpwala, èñgbwala, ènyala |
|
èmvala |
ô |
Èyõlè |
|
|
M'a nye'e ányô'ô diná amú ô ne èbubut. ("I like this mattress because it's soft."/"J'aime ce matelas parce qu'il est moux.") |
| 367 |
|
èyové |
Èyové wo ê ye suan? ("When are you arriving?")
Wo ye kôlõ sí éyové? ("When will you (when are you planning to) wake up?") |
| 36 |
|
õnyōm: now/aujourd'hui |
Bí ñga ke ônyōm ("We are leaving now")
Á mónê wom, vô'ôlõ ma ônyōm. ("My child, listen to me now. = My child, now is the time to listen to me.")
Bó'ó édiba’a. Ônyōm, diín mbé. ("Turn the key. Now, open the door.")
Ônyōm bí suáne ya, ntabá'anè ê sí. ("Now that we have arrived, let’s sit down.")
Wo ye kôlõ sí éyoñ èvé? Ônyōm! ("When will you (when are you planning to) wake up? Now!) |
| 615 |
ê |
di'ili, dí'íli |
|
èù |
Õkom |
Akam a ñgá lôñ ê jl d. Nálé a ñgá vut bobêndômán yà jàl dé náa bê'efe bê lõñ abeñ mêndá. ("Akam built a beautiful house in his village. That way, he inspired the young men of his village so that they too would build beautiful houses."/"Akam avait construit une jolie maison dans son village. De cette manière, il avait inspiré les jeunes hommes de son village afin qu'eux aussi construisent de jolies maisons.") |
| 210 |
ê |
vêsan |
|
ê vas, ê ves, ê vis, ê vus |
Kõnõk |
to |
|
é |
|
| 384 |
ê |
vatè, vatan |
| 411 |
|
ñyáá |
miñyáá |
ayáé |
'a |
èñ , ô |
a a vêndè a a fas avál avé bíôm bíbàé bí á funan ñgê ke bí á selan. ("A person who compares is trying to find out whether two things are the same or they are different."/"Une personne qui compare essaye de déterminer comment deux choses sont similaires ou différentes.") |
| 686 |
|
èkúndúk |
bikúndúk |
akúndúk |
Èyõlè |
|
's |
é décédés é l', l' et l'amé é pré. |
| 658 |
|
ñkúndúk |
miñkúndúk |
akúndúk |
Èyõlè |
|
|
é é é é é l', l' l'é é é |
| 859 |
|
azõzoñ |
|
azoñ |
|
| 506 |
|
azõzok |
|
azok |
| 440 |
|
azezem |
|
azem |
| 582 |
ê |
bíêk, bíêl, bíêm, bíês, bíêt |
|
to |
| 415 |
ê |
fee, l, s, y |
|
ê kee, ê vee |
| 807 |
ê |
ñge'ele, ñgbwe'ele, nye'ele, se'ele, te'ele, tye'ele |
|
ê be'ele, ê ve'ele, ê ye'ele |
|
|
|
| 680 |
ê |
báñêse, fáñêse, kpwáñêse, váñêse, wóñêse, yáñêse |
|
| 616 |
|
èkáñge |
|
ñkáñge |
|
|
| 366 |
|
èbañgá |
bibañgá |
mbañgá |
| 2 |
|
èdakó', ndakó'o |
ó'o |
mbakó'o, ñgbwakó'o |
| 665 |
|
õkáták (ñkáták) |
|
èkáták |
|
|
|
| 127 |
ê |
fúlu, nyúlu, wúlu |
|
ô |
|
|
è |
Ñkúkúmá woñgán a a nye'e nlám wóñgán. Vedá ê mam mêse a a kômbõ tôé m'á boban èfêtèfêt (ñgê k'èfêt-èfêt) ("Our king loves our village, but every activity he tries to accomplish is done expensively."/"Notre roi aime notre village, mais chaque réalisation qu'il essaye d'accomplir se fait de manière couteuse.") |
| 115 |
|
õsiñgi |
asiñgi |
èsíñgi |
Èyõlè |
|
Õsñgi ê yà ndá w'á vólõ náa ayôñ yà ándìl é bo teke kúí ê nd'é èté. ("The ceiling of a house helps that the heat from the root not reach the inside of a house."/"Le plafond d'une maison aide que la chaleur du toit n'atteigne pas l'intérieur de la maison.") |
| 300 |
ê |
bámête |
|
ê bámêtan |
|
ç |
è |
Mfèfè émasát m'a kômbõ kus ô n'èfêfêt. ("The new cellphone I want to buy is expensive."/"Le nouveau téléphone cellulaire que je voudrais acheter est couteux.") |
| 813 |
|
èje'ese, õje'ese |
bije'ese |
nje'ese, ê se'ese |
Õfát |
|
|
|
|
| 614 |
ê |
be'ese, fe'ese, kpwe'ese, le'ese, ñge'ese, nye'ese, tye'ese, vee'ese, ye'ese, nyê'êse |
|
ê se'ese, èse'ese, nje'ese |
|
|
to |
| 182 |
|
õñgbwes, õñgbwet |
|
|
| 540 |
ê |
bô, kô, lô, vô, wôõ |
to |
|
to |
|
| 886 |
|
õõkótó |
|
|
|
|
|
| 245 |
ê |
zá'ábe, zõ'õbõ, zô'ôbõ, zu'ubu, zú'úbu |
|
ê ze'ebe, ê zê'êbe, ê zi'ibi |
|
|
| 806 |
ê |
ñgalebe |
|
ê ñganebe, ê ñgatebe |
Ñgá'a mêlêp ê mêse ésaá wèé a ñgá vê nye, Akam a ñgá yêt ê na a ke lôñ ndá jèé ôkañ. ("Despite his father's advice, Akam insisted to go build a house in the bush between the villages."/"Indépendament des conseils de son père, Akam avait insisté aller battir sa maison dans la brousse qui est entre deux villages.") |
| 14 |
|
bí'a, dí'a, nyí'a, yí'a |
|
jí'a, tí'a, ví'a |
|
|
'a ású éjõs ê yà áyàp éyoñ |
|
| 424 |
ê |
fa'aé, fá'aé, já'aé, lá'aé, ká'aé, ná'aé, ny'aé, nyá'aé, sa'aé, sá'aé, ta'aé, tya'aé, tyá'aé, va'aévá'aé, yá'aé |
|
ê ba'aé, ê ja'aé, ê tá'aé, ê ya'aé, ê yá'aé |
nê fíáé!, éfíáé náa |
bifíá |
| 469 |
ê |
bá'an |
|
ê tá'aé, ê yá'aé |
Kõnõk |
to |
|
dé |
| 469 |
|
õbá'aé |
abá'aé |
ê tá'aé, ê yá'aé |
Èyõlè |
|
|
dé |
|
| 169 |
ê |
jemese, kpwemese, lemese, nyemese, tyemese, vemese, yemese |
|
èñgbwemese |
to |
|
|
| 369 |
ê |
femesan |
|
èñgbwemese |
Kõnõk |
to |
|
|
|
| 827 |
|
èndême |
|
õñgêñgême |
|
|
|
| 210 |
ê |
famban |
|
|
jô a vô'ôlõ gá , Abôsõl nye a mbê njusma ve éyoñ m'a . ("This kid is disrecpectful; he/she listens to me only when I talk with insistence."/"Cet(te) enfant manque de respect; il/elle ne fait ce que je dis que si je parle avec insistance." |
./J'i) |
| 231 |
|
kpwa'a, ñgbwa'á, nsá'a, ntya'a, ntyá'a, mvá'a, ñyá'a |
|
|
|
|
| 920 |
ê |
sáp |
|
ê sep, ê súp, ê báp, ê káp, ê láp, dáp (máp |
Kõnõk |
evolve |
évoluer |
|
| 986 |
|
èsáp |
bisáp |
èsáé, èsep |
Èyõlè |
|
evolution |
évolution |
|
| 980 |
|
èsêsáp |
bisêsáp |
èsáé, èsep |
Õkom |
|
evolving |
évoluant |
|
| 988 |
|
sábê-sabe, nê sáp! |
besábê-sabe |
èsáé, èsep |
Õfôp |
|
evolvingly, in the manner of an evolution |
évoluament, à la manière d'une évolution |
|
| 421 |
|
nyôsá, tôsá |
|
bôsá |
|
è |
grand, supérieur, élevé |
| 505 |
ê |
sé'è (zé'è) |
|
ê bé'è, ê wé'è, ê yé'è |
to |
|
| 331 |
ê |
dé'è, ké'è, lé'è, mé'è, vé'è |
|
ê bé'è, (e), ê wé'è, ê yé'è |
|
| 497 |
|
èñgásêñgás |
biñgásêñgás |
èyásêyás |
|
|
|
|
|
|
|
| 402 |
|
èbásêbás, èvásêvás |
ú |
èyásêyás |
|
| 345 |
ê |
nyes |
|
fes, ê les, ê mes, ê ses, ê tyes, ê ves, ê yes, zes |
Kõnõk |
|
| 508 |
|
ènyes |
binyes |
èbes, èves |
Èyõlè |
| 506 |
|
ènyes-ènyes |
binyes-binyes |
èbes, èves |
| 527 |
|
ènyenyes |
binyenyes |
èbes, èves |
|
|
|
| 92 |
|
õnyes |
anyes |
õñges |
Èyõlè |
|
|
é |
|
| 903 |
|
õnyes-õnyes |
anyes-anyes |
õñges |
é |
|
| 90 |
|
õnyenyes |
anyenyes |
õñges |
Õfát |
|
|
|
| 248 |
|
õkát, õmvát |
|
|
| 28 |
|
èjima, èlima, èñgima, ènyima, èyima |
|
èsima, ètyima |
|
| 68 |
|
èndes, èndendes |
|
õndendes |
| 882 |
ê |
famese, jamese, kpwamese, nyamese, tamese, tyamese, vamese, bameye |
to |
| 706 |
ê |
mom, mõm, môm, mum, múm |
|
|
ê |
èbenéken |
Mvon A Ñgá | ˆ | nde monê mõt a ngá síli monê kôn na, "Amú jé mê njí bê ñgul ya ê yêne wo?". Awú Déè, è-è |
| 281 |
ê |
yap |
to |
èyap |
ñyap |
èyeyap |
èyap-rèyap |
| 349 |
|
ñkõlõt |
|
èkõlõt, õkõlõt |
|
|
| 245 |
|
ôkpwalat, ñkpwalat |
|
õkpwalat |
|
|
| 445 |
ê |
bambe |
|
ê jambe, ê lambe, ê nambe, ê sambe, ê vambe |
|
|
| 545 |
ê |
nyíñêlan |
|
|
|
| 366 |
ê |
bômôlõ |
to |
deduce |
|
| 365 |
|
èbômôlõ |
|
deduction |
| 350 |
|
èbôbômôlõ |
|
deductive |
| 362 |
|
ñgóbômôlõ |
|
deducible |
| 361 |
|
èbômôlô-bômôlõ |
|
deductively |
| 166 |
|
ñkakó'o, ñyakó'o, ñwokó'o |
|
| 349 |
|
ñgem, ñgóm, ñgôm, ñgum |
|
ñgàm, ñgom, ñgōm, ñgúm |
| 365 |
ê |
nyóbõ, yóbõ |
|
ê wóban |
|
| 485 |
ê |
dõñ |
|
ê dañ, ê diñ, ê dúñ |
Kõnõk |
to |
|
|
| 418 |
ê |
dõñan |
|
ê dañ, ê diñ, ê dúñ |
Kõnõk |
to |
|
| 428 |
|
èdõñ |
bidõñ |
èdìñ, èdùñ |
| 489 |
|
èdõñ-èdõñ |
|
| 183 |
|
ndõñ |
é |
| 280 |
|
èdõdõñ |
|
| 789 |
|
õkpwêm, ñkpwêm, õkpwêkpwême |
|
õñgêñême |
| 489 |
|
õtême, ntê, õtêtême |
|
õñgêñême |
|
|
| 139 |
ê |
nyêm, tyêm |
| 349 |
|
afēl |
mefēl |
abēl, akpwēl |
Èyõlè |
|
|
prè |
| 341 |
|
afēl-áfēl |
mefēl ê mefēl |
abēl, akpwēl |
Õfôp |
|
|
prè |
| 140 |
|
afêfēl |
mefêfēl |
abēl, akpwēl |
Õkom |
|
|
prè |
|
| 318 |
|
anyēl |
|
|
|
ôlõ*lõ*
ê
wóo món ê wó'o |
| 60 |
|
õkòk, õkõk |
akõk |
õkák, õkák, akók |
|
|
| 328 |
ê |
kõs, kók |
|
|
|
|
| 481 |
|
èsēn, nsēn |
|
|
| 418 |
|
õbik, õbo'ó |
|
|
|
| 117 |
|
abóñ-ásēl |
mebóñ-mēsēl |
asēn |
Õfôp |
| 345 |
|
èkpwelá |
bikpwelá |
èkpwelé, èkêlá |
| 333 |
|
õfot |
|
| 301 |
ê |
kúñ |
| 428 |
ê |
nyibi, nyíbi, sibi, tíbi, tyibi, tyíbi, vibi, víbi, yibi, yíbi |
|
| 428 |
|
õkêk (ñkêk) |
|
|
|
| 7 |
ê |
ban, san, sin, sín, t of "j", or |
|
|
to |
| 705 |
|
õsun |
asun |
|
ètun |
Èyõlè |
|
|
|
| 705 |
|
èsun |
bisun |
|
ê son, sôn, sùn |
Kõnõk |
rottenly, in the manner of a rotten item |
pourriement |
|
| 715 |
ê |
tyamele |
|
ê tyamelan |
Kõnõk |
|
|
|
| 446 |
|
ntêtáé, têtáé, tyêtyáé, wôwóé, zêzáé |
miñkêkáé |
|
|
|
| 28 |
|
õkekat (ñkekat) |
|
èkekat |
|
| 456 |
|
ñgbwan |
|
| 770 |
|
õfam |
|
|
| 941 |
|
õyat |
ayat |
ê yet, ê yêt, é yít, é kat, ê lat, é tat, õyête |
Èyõlè |
|
fruit |
fruit |
|
| 952 |
|
õyat-õyat |
ayat-ayat |
ê yet, ê yêt, é yít, é kat, ê lat, é tat, õyête |
Õfôp |
|
| 953 |
|
õyeyat |
ayeyat |
ê yet, ê yêt, é yít, é kat, ê lat, é tat, õyête |
| 120 |
|
èduma'a |
biduma'a |
õdumú |
Èyõlè |
| 525 |
|
èdumú |
bidumú |
õdumú |
êmba;be'êmba""F""F"" |
| 123 |
|
èdumú |
bidumú |
õdumú |
Èyõlè |
| 181 |
|
èdúdumú |
bidúdudumú |
õdumú |
Èyõlè |
|
| 349 |
ê |
dut |
|
ê kut, nê lút, ê nyút |
| 349 |
ê |
dutan |
|
ê bútan, ê kutan, ê vútan |
|
| 361 |
|
èdut |
bidut |
èfut, èkut, èlut, èmut, èñgut, ètút |
|
|
| 586 |
ê |
dúñúlu, fúñúlu, júñúlu, kúñúlu, yúñúlu |
|
ê vúñúlu |
ê |
|
to |
|
|
| 253 |
ê |
nyêm |
|
ê nyem, ê nyèmè, ê nyúm |
| 908 |
|
èñgêt, õñgêt |
|
|
|
|
|
|
| 86 |
|
èmven, õmven |
amven |
|
|
|
|
| 3A7 |
|
èkóñgó, õkóñgó |
|
ñkóñgó |
|
|
|
| 606 |
ê |
tañ, teñ, tôñ, tuñ, túñ |
|
|
|
ô ne ns bikañgá bí nê ñkañán áka' éziñ náa bí funáán. ("A f. Ce modèle est identifié par un certain nom, tel que |
| 654 |
|
jēt |
|
|
| 400 |
ê |
jat, ját, jót |
|
|
|
| 797 |
|
èndēñ, èndiñ, èndõñ |
|
|
| 580 |
ê |
dáñ, doñ, dõñ, dôñ |
|
|
| 581 |
|
õvúá, mvúá |
|
|
|
|
| 366 |
ê |
más, mês |
|
|
|
| 566 |
|
õfòn |
afòn |
õkòn |
|
Õfòn ô ne jam (jôm, õsímêsán, akeêke) ê yà náa mõt aa solè, ñgê ke náa bõt b'á solè, ndembênê mõt mfê a ê ye ke yem. |
| 380 |
|
õfòn-õfòn |
afòn-afòn |
õkòn |
|
| 3B2 |
|
õfôfòn |
afôfòn |
õkòn |
n'õfôfòn éyoñ é nê nsolán na veñge-veñgê ve ê mõt a ê yeme dê, ê bõt bevó'ó bê njí yianê yem ê jam éte. |
| 889 |
ê |
fe'ele, ñge'ele, te'ele, kpwe'ele |
|
ê te'ebe, ve'ele, ye'ele |
Kõnõk |
| 263 |
|
õvút |
afút |
èfús |
è |
|
| 656 |
|
èfíáñ |
bifíáñ |
mfíáñ |
|
| 366 |
|
õvámbá |
|
|
| 241 |
|
ñwúbu |
miñwúbu |
èwóban |
Èyõlè |
|
fetisher |
fétisher |
|
| 545 |
|
kákaá |
|
kôkõô, kúkuú |
| 648 |
|
õnyam |
anyam |
|
|
|
| 66 |
|
ônyôm |
| 31 |
|
õdum |
adum |
èdum |
| 64 |
|
õwút (õwútu) |
|
nja'a ñga'a, 'á |
è |
Õkom |
| 780 |
|
õtõñga |
|
|
| 947 |
|
èbemelan |
bibemelan |
ê bemele |
Èyõlè |
|
participation |
participation |
|
| 597 |
|
èbañkpwát, mbañkpwát |
abañkpwát |
|
| 315 |
|
õtómbók, ntómbók |
|
ètómbók |
| 5 |
|
èjóp, õjóp |
| 560 |
ê |
kpwóé, kpwóoé, lóoé, sóoé, tyóoé, yóé |
ê |
| 2Q7 |
|
èbam, mbam |
asia |
õbam |
| 980 |
|
èbañgak, mbañgak |
|
abañgak |
| 244 |
|
tyêtyáé |
| 286 |
|
èlàn, nlàn |
bilàn |
èbàn, õbàn |
| 257 |
|
ètóé, ntóé |
êá |
ê nyáñ, nyát, tán |
|
| 392 |
ê |
kpwametan |
|
ê kpwamete |
| 804 |
|
jêjáé |
míêjáé |
fêfáé |
Õkom |
|
|
l'algèbre Booléene, les statistiques, les classifications binaires, etc |
| 13 |
|
lólót, nyólót, tólót, nê bólót! |
menyólót |
kólót |
| 141 |
ê |
bõn, kõn, nyõn, sõn, tyõn, yõn |
|
|
|
| 132 |
ê |
lut, tyut, wut |
|
|
èõñ |
|
õé, ê õ |
| 193 |
|
èbòk, mbòk |
bibòk |
ˆ mbú ya mvús, Memá Ñkolô a ñgá kuan abui ñgòn. Jam éte é ñgá yan abui ésáé. ("Last year, Mema Nkolo sold lots of melon seeds ; that necessitated a lot of work/L'an passé, Mema Nkolo avait vendu beaucoup de pistaches. Cela avait nécessité beaucoup de travail.") |
Èwôlõ mbo èsáé j'á nyánan èsáé jé. ("A strong worker makes his labor necessary/Un travailleur vaillant rend son travail nécessaire") |
M'a ê yênê ki ê yà sóndõ ésáé jiná. ("I don't complétions ce travail.") |
| 13 |
ê |
jôlõ, nyôlè, sôlè, tyôlõ, yôlè |
|
mõt a nê nsámbá bõt befê b'á ñgê ke "s", èsáé èziñ |
| 496 |
|
èdúñgá, ndúñgá |
|
adúñgá |
| 491 |
|
èñgôñga |
|
añgôña |
| 494 |
|
èñgõs, èñgôs, èñgôk |
|
añgôs |
| 482 |
|
ènjēk |
|
anjēk |
| 491 |
|
ènyasá |
|
anyasá |
| 907 |
ê |
kpwap |
| 485 |
|
ñgbwap |
|
|
| 120 |
|
èbiem |
bibiem |
ê biek, ê biet, èbem |
| 426 |
ê |
biem |
|
ê biek, ê biet |
|
| 127 |
|
õjaé, õlaé, õláé, õvaé, õyaé, õwoé |
ajaé |
õbaé, õjóé |
|
|
Õ ne tyõtê bõt mevále mevál. Avál dá õ nê vólõ mõt é ne náa ô tyõte nyê. Õ ne tyõt éyoñ jôé ñgê k'èsáé èziñ. ("You can serve people in various ways. One way you can help somebody is that you serve him/her with your time or with some type of work."/"Il existe plusieurs manières que tu peux servir les gens. L'une des manières que tu peux aider une personne est de lui servir ton temps ou de fournir un travail quelconque.") |
| 982 |
ê |
dõs, fõs, sõs |
|
|
|
|
| 18 |
|
èba..., èbá... (Prefix for anything: èbañkêlêk, èbaták, èbandõé, èbáfôn, èbámbám
èmva..., èmvá... (èmvala, èmvañ, èvañgên, èmvám, èmvát) |
|
|
ñkóé, ñkún |
| 550 |
|
ñgók |
meñgók |
ñgok, ndók, ñgó'o |
| 123 |
|
ñgóé |
miñgóé |
fóé, kóé, sóé |
| 1C7 |
|
ñgóé-e-ñgóé |
miñgóé-e-miñgóé |
fóé, kóé, sóé |
| 117 |
|
ñgôñgóé |
miñgôñgóé |
fóé, kóé, sóé |
| 19 |
|
ñgi'i |
|
|
|
|
| 496 |
|
ètóé -> ntóé, èvóé -> mvóé, èmóé |
|
|
|
|
| 221 |
|
õjõs |
|
ê íáé, ê íáé |
| 224 |
|
õñgen, õñges, õñgep |
|
èñgek, èñges |
| 205 |
ê |
jól, èjól, õjól |
|
|
| 256 |
ê |
jóm, èjóm, õjóm |
|
| 207 |
ê |
jóñ, èjóñ, õjóñ |
|
|
|
| 203 |
ê |
jót, èjót, njót, õjót |
|
|
|
| 311 |
ê |
feñge, jeñge, keñge, señge, tyeñge, veñge, yeñge |
|
ènyeñge |
|
|
|
| 3D1 |
ê |
nen, sen, yen |
|
Kõnõk |
|
|
|
| 362 |
ê |
wôp, wup |
|
ê wõp, ê wúp |
|
|
|
| 33 |
|
èfen, õfen, èten |
|
|
|
|
| 234 |
|
èven |
|
|
|
|
| 390 |
|
èbet, õbet, õndet, õfet |
|
|
|
| 36 |
|
õken => ñken |
|
|
| 3S7 |
|
õkpwen => ñkpwen |
| 38 |
|
õlen |
|
|
|
|
|
|
| 369 |
ê |
yen |
|
|
|
|
|
|
|
| 40 |
|
èyen |
|
|
|
|
|
| 14 |
ê |
vik, vík, vok, võk, vuk |
|
|
|
|
|
|
| 42 |
|
èwóp |
biwôp |
èwóban |
|
| 499 |
|
èwóp-èwóp |
biwóp-biwóp |
êwóban |
|
|
| 44 |
|
èwôwóp |
biwôwóp |
êwóban |
Õkom |
|
|
| 45 |
|
ñwóp |
miñwôp |
ñnóp |
Èyõlè |
|
|
l'agent (personne, objet, outil, organisation, entité, etc) qui |
|
| 406 |
|
èkpwêkpwên |
bikpwêkpwên |
èyên |
| 204 |
ê |
kpwên |
|
ê nên, ê yên, dên, sên |
Kõnõk |
to |
|
| 25 |
ê |
kpwênan |
|
ê nên, ê yên, dên, sên |
Kõnõk |
to |
be determined |
se décider, être déterminé |
|
| 407 |
|
èkpwên |
bikpwên |
èyên |
| 49 |
|
èkpwên-èkpwên |
bikpwên-bikpwên |
èyên |
Õfôp |
| 438 |
ê |
tyêlêbe, tyênêbe |
|
ê tyê'êbe, ê tyêtêbe |
| 50 |
|
mvēk, õvōk, mvōk |
|
|
|
|
| 51 |
ê |
sóp, vóp |
|
|
|
|
| 486 |
|
õkêlá (ñkêlá) |
|
èkêlá |
|
|
|
| 53 |
|
èvēl, èvēm, èvēñ, èvēp |
|
èvēs |
|
| 56 |
|
nlakó'o (èlakó'o), nsakó'o, ntyakó'o, ñyakó'o, èbakó'o |
|
mbakó'o, ñgbwakó'o |
|
|
| 59 |
|
ndík, ndíndík |
|
|
|
|
| 251 |
|
õnyáé |
binyáé |
èsáé |
Èyõlè |
|
|
| 231 |
|
õnyáé-õnyáé |
binyáé-binyáé |
èsáé |
Èyõlè |
|
|
é |
| 241 |
|
õnyênyáé |
binyênyáé |
èsáé |
Èyõlè |
|
|
é |
| 120 |
|
õnyõnyõs |
anyõnyõs |
|
Õkom |
|
|
é |
|
| 420 |
|
õnyõs |
anyõs |
|
|
é |
|
| 141 |
|
õnyõs-õnyõs |
anyõs-anyõs |
|
Õfôp |
|
|
é |
|
| 560 |
|
nyènyè, ntètè, vèvè |
mendèndè |
bèbè, mfèmfè, zèzè |
|
|
|
| 205 |
|
õdunu |
adunu |
|
Èyõlè |
|
|
|
| 66 |
|
õkõtõk => ñkõtõk |
|
|
|
|
|
| 867 |
ê |
sun, tun, wun |
|
| |
| |
|
|
| 16 |
|
asúndúk |
mesúndúk |
mbúlúk, kúndúk, súluk |
| 141 |
ê |
sot, tyot, tot |
Èyõlè |
|
| 744 |
ê |
jóo, wóo, nyóo |
|
| 134 |
ê |
vé'è |
|
|
|
|
| 277 |
|
tekee abui |
Õkpwet |
|
Me ñgá ndúmu loene ñgeñaáñ. ("I called the doctor immediately."/"J'avais immédiatement appelé le médecin.")
A a tê ndúmu tátè èsáé. ("He/She immediately started working."/"Il a immédiatement commencé le travail (I vient immédiatement de commencer le travail).")
Bí á yi (jêñ) mõt a nê ndúmu tátè èsáé. ("We are seeking somebody who can immediately start working."/"Il a immédiatement commencé le travail (I vient immédiatement de commencer le travail).") |
| 251 |
ê |
buñ |
|
|
|
|
| 26 |
|
èbuñ |
bibuñ |
èbàñ, èbáñ, èbus |
Èyõlè |
|
|
| 23 |
|
èbuñ-èbuñ, èbuñèbuñ |
bibuñ-bibuñ, bibuñèbuñ |
èbàñ, èbáñ, èbus |
| 231 |
|
mbáyalê, ndáyalê, kpwêyalê, nyêyalê, sêyalê, tyéyalê |
|
káyalê |
| 232 |
|
èlēk, nlēk |
|
alēk |
|
|
|
|
| 102 |
ê |
bundi |
|
ê bundan, ê kundi |
|
| 191 |
|
èbundi |
bibundi |
|
|
|
| 222 |
|
mbundi |
mimbundi |
|
|
|
| 13 |
|
èbubundi |
bibubundi |
|
|
|
| 14 |
|
èbúndí-bundi |
bibúndí-bundi |
mandatorily |
|
|
| 132 |
|
èlúlún |
bilúlún |
nlún, õlún |
Õkom |
|
| 144 |
|
èlún |
bilún |
nlún, õlún |
| 150 |
|
èlún-èlún |
bilún-bilún |
nlún, õlún |
| 621 |
ê |
nyambe |
|
ê jambe, ê lambe, ê nambe, ê sambe, ê vambe |
Kõnõk |
to |
move (from one place to another) |
bouger (d'un endroit à un autre) |
| 23 |
|
|
tekee abui |
ê biek, ê biet |
|
|
é |
Èñgeñ é ne jam mõt a bilí ê nlêm vedá a kômbõ'õ katê bõt bevók. |
| 383 |
ê |
jeñ, lêñ, ñgêñ, ñgbweñ, ñgbwêñ, tyêñ |
| 116 |
|
õbien |
|
| 368 |
|
èfêñgo'o |
a trustee agent (organization, person, etc) |
| 246 |
ê |
fini, fúnu |
|
ô |
| 33 |
|
ñku'a |
|
|
| 456 |
|
èkàk, õkàk, èkàs, õkàs, õkàt |
|
õkàñ, akàñ, akàn, èkàt |
| 311 |
|
biíbii, diídii, jiíjii, nyiínyii, siísii, tiítii, yiíyii |
tyiítyii |
|
| 36 |
|
mbíón |
|
mbíên, mbíán |
| 38 |
|
èkôtan |
bikôtan |
ê kôt, ê yôtan |
é |
|
| 3V9 |
|
mfên |
mimfên |
mfen, mfin |
Èyõlè |
|
evaluator |
évaluateur |
|
| 40 |
|
õfên |
Èyõlè |
| 588 |
|
õvúm |
avúm |
akúm, atúm |
|
õfôp |
|
| 590 |
ê |
bê'êse, fê'êse, vê'êse, lê'êse, tyê'êse, ñgê'êse, kpwê'êse |
|
nje'ese |
| 614 |
|
õnyêk |
Èyõlè |
|
environment |
| 65 |
|
õnyênyêk |
environmental |
| 66 |
|
õnyê'-õnyê |
õfôp |
environmentally |
| 67 |
ê |
yí'i |
|
ê dí'i, ê lí'i, ê tyí'i |
Kõnõk |
to |
|
|
| 621 |
ê |
nyôk |
ê fô'õ, ê sôk, ê wôk, nyík, tôk |
Kõnõk |
to |
make up |
| 562 |
|
ènyôk |
(a) make up |
| 623 |
|
ñnyôk |
make upper |
| 624 |
|
ènyônyôk |
make up able |
| 625 |
|
ènyô'-ènyôk |
õfôp |
make up ably |
| 606 |
|
õnyôk |
atom |
| 127 |
|
õnyôka'a |
atomicity |
| 628 |
|
õnyônyôk |
atomic |
| 629 |
|
õnyô'-õnyô |
atomically |
| 134 |
ê |
ú |
Kõnõk |
to |
|
|
| 313 |
|
ê ú |
Kõnõk |
to |
|
|
| 412 |
|
ènyúk |
|
|
| 112 |
|
ñnyúk |
|
|
| 702 |
|
ènyúnyúk |
|
| 802 |
|
ènyú'-ènyúk |
binyú'-ènyúk |
|
| 902 |
|
õnyúk |
anyúk |
taxonomy |
| 602 |
|
õnyú'-õnyúk |
anyú'-anyúk |
taxonomically |
| 612 |
|
õnyúnyúk |
anyúnyúk |
taxonomical |
| 602 |
|
õnyúfám |
anyúfám |
male taxonomist |
| 642 |
|
õnyúñgá |
anyúñgá |
female taxonomist |
| 602 |
|
nyàk |
slang |
| 660 |
|
nyēk |
law (or right, or role) |
| 672 |
|
nyìk |
same (or festival) |
A a jô na a a wô'ô zaé, kêkalê a ndeme dí ê ñgúmba ê nlô nyát. _("He/She says s/he is hungry, yet s/he just finished eating a whole buffalo head."/"Il dit qu'il/elle a fait, pourantest il/elle vient de manger toute la tête d'un buffle.")_ |
| 682 |
|
nyùk |
benyùk |
| 692 |
|
õkpwek |
bikpwek |
ñkpwek |
Èyõlè |
|
|
é |
|
| 142 |
|
õtya'aé |
atya'aé |
e tá'aé, ê yá'aé |
Èyõlè |
|
|
|
Ètya'aé é ne táñ wo yá'an ñgon ése éyoñ wo yôé ézà ndá. Ètya'aé é ne fe táñ wo yá'an mõs ôse éyoñ õ toó áyák. ("Rent is the fee (amount of money) you pay every month while you are borrowing someone else's house. Rent is also the fee you pay every day when you stay in a hotel."/"La location est le montant que tu payes chaque mois pendant que tu empruntes la maison de quelqu'un d'autre. La location est aussi le montant que tu payes chaque jour quand tu habites un hôtel.") |
| 918 |
ê |
njeñ |
ñ |
kólót |
é |
s'éditer, êóó éditer |
ê õ, õõ á |
ˆ mbôle ñkañete ô mbê áyap, a ñgá yiane sameke wõ náa á se'ée wô, aa á lítí ve bífas bí nêe mfí. ("Since the report was lengthy, he had to edit it to make it short and show only the sections that were beneficial."/"Comme le reportage était long, il avait entrepris de l'éditer pour le racourcir et montrer only les sections qui étaient bénéfiques.") |
| 502 |
ê |
sõn |
| 983 |
|
õsõn |
| 64 |
ê |
kpwêle, nyêle, sêl, tyêle |
| 25 |
ê |
fêle |
|
ê bêle, têle, ê vêle, ê yêle |
kõnõk |
to |
enunciate |
enoncer |
|
| 644 |
ê |
kamete, kpwamete, tamete, tyamete |
|
ê nyamete, ê támetan, ê samese |
to arrange, to measure (self, (a) measure), to abstain (self), to constitute (self) |
| 132 |
|
anyēn, amvēn |
|
asēn, |
Ènyúnyúk é ne jôm j'á líti náa èdùñ é ne ê yôp ñgê ke ê sí. ("The volume is a characteristic that indicates that a sound is high or low."/"Le volume est une charactéristique qui indique qu'un son est bas ou élevé." |
| 513 |
|
èfàn, èjàn, èkàn, èlàn, ètàn, èvàn, èyàn |
èbàn, èzàn |
èñ |
| 366 |
|
õnyít |
anyíte |
ê fít, ê nyet, ê yít, nyát, tít |
Èyõlè |
| 405 |
|
õfòn, õjòn, õmvòn, õwòn |
õkòn, õnòn |
ñ |
| 123 |
|
èfumeyeñ |
bibameyeñ |
èbumeyeñ |
èyõlè |
| 441 |
|
èfôm |
bifôm |
e fôm, mfôm, afom |
é |
| 400 |
|
õsia |
asia |
èsia |
| 896 |
|
õsia-õsia |
asia-asia |
èsia |
| 896 |
|
õsisia |
asisia |
èsia |
| 456 |
ê |
vañele, viñili |
|
|
| 346 |
|
õyòs, ñnom, ñnum |
|
|
| 656 |
|
mbõmekõ |
|
|
|
èñgáñ, èñgoñ, èñgôñ, èñgúñ |
| 095 |
|
õfen |
afen |
| 724 |
ê |
bá'aé, èbá'aé, èbêbá'aé |
|
|
è |
| 134 |
ê |
jen, èjen, njen, õjen |
|
| 215 |
ê |
ndômbõ, ndumbu |
|
ndamba, ê ndembe, ndómbó |
| 771 |
|
õson |
|
| 314 |
ê |
ñgembe |
|
ê ñgemban |
| 541 |
ê |
vêñ, viñ, vóñ, vúñ |
| 162 |
|
falánda, kalánda, ndalánda, nyalánda, salánda, talánda, valánda, yalánda, wolónda |
|
balánda |
| 415 |
ê |
ken |
|
ê ben, ê fen, ê len, ê ven |
to |
mark (fulfil, reach) a goal or objective |
marker (atteindre) un but ou objectif |
| 690 |
|
õken |
aken |
| 211 |
|
ñken |
miñken |
|
| 23 |
|
èlen |
| 23 |
|
õlen |
|
| 533 |
ê |
men |
ê man, ê min, ê món, ê ben, ê fen, ê len, ê ven |
to |
|
| 948 |
ê |
nen |
|
ê nên, ê ben, ê fen, ê len, ê ven |
| 227 |
|
õkpwen |
|
| 311 |
ê |
tíni, tyíni |
| 4 |
|
nsoñgo |
minsoñgo |
| 5 |
|
õsoñgo |
asoñgo |
|
Èyõlè |
|
|
| 6 |
|
õsõsoñgo |
asõsoñgo |
|
Õkom |
to |
Õmeñ-ôlas: verb of reciprocity/verbe de réciprocité |
| 16 |
ê |
kômôlõ, nyômôlõ, sômôlõ (zômôlõ), tômôlõ, yômôlõ |
|
Éyoñ wo té ôsut, á dañe dañ wú ô nêe nsámbá bõt, wo yiane nyen ê jôm woò yi mfá'á y'ôsut ôte. |
| 8 |
ê |
kêmban |
|
ê kômbõ, ê kúmbu |
| 8 |
ê |
kêmbe |
|
ê kômbõ, ê kúmbu |
| 184 |
|
èkêkêmbe |
bikêkêmbe |
ê kômbõ, ê kúmbu |
| 185 |
|
èkêmbe |
bikêmbe |
ê kômbõ, ê kúmbu |
| 186 |
|
èkêmbê-kembe |
bikêmbê-kembe |
ê kômbõ, ê kúmbu |
| 232 |
ê |
fôk, jõk, jôk, lok, lók, lót, lõk, têk, tók, tõk, tyik, tyôk, tyúk, vók, wok, wõk, wúk, yik, yõk |
ê bôk, ê lôk, sôk, tôk, yok, ê wôk |
ê fõé, ê k sõ, ê võ |
| 119 |
|
ñgak, ñgák, ñgek, ñgêk, ñgók, ñgbwek, ñgbwêk |
|
| 221 |
ê |
bí'i, bi'í, bè'é |
èseñ, èteñ |
| 104 |
|
ènyõnyôñgá |
binyõnyôñgá |
| 122 |
|
ènyôñgá |
binyôñgá |
èbôñgá |
| 134 |
|
ènyôñgá-ènyôñgá |
binyôñgá |
èbôñgá |
| 127 |
ê |
basè |
| 18 |
ê |
júmbu |
|
|
| 20 |
ê |
bañ |
|
abeñ, aboñ, abíñ, ayañ |
| 241 |
|
èbañ |
bibañ |
èbà, abañ |
| 22 |
|
èbaña'a |
bibaña'a |
èbà, abañ |
| 23 |
|
mbañ |
mimbañ |
èbà, abañ |
| 234 |
|
èmemeñ |
ômek, ôtyek,ôvek, ôdak |
ê tyeñ |
ñ |
|
é |
| 216 |
|
õkôkoé, õlôloé, ny, t, w, y |
|
õfôfoé |
| 27 |
ê |
ket(an), kot(an), kõt(an) |
|
ê kat, ê kát, ê kêt, ê kót, ê kôt, ê kut, ê kút |
| 560 |
|
añgōñ, atōñ, awōñ, anyòñ |
| 29 |
ê |
ñgóo, ñgôõ, ñgúu |
|
|
ñgáa, ñgêe, ñgíi |
| 841 |
ê |
be'ebe, bê'êbe, de'ebe, dê'êbe, fe'ebe, fê'êbe, jê'êbe, kpwe'ebe, kpwê'êbe, lê'êbe, nye'ebe, nyê'êbe, ñge'ebe, ñgê'êbe, , ñgbwê'êbe, sê'êbe, tê'êbe, tye'ebe, ye'ebe |
|
ê le'ebe, ê sê'êbe, ê tyê'êbe, ê yê'êbe |
| 208 |
|
asák |
mesák |
èsák, nsák |
Èyõlè |
|
autumn |
automne |
| 400 |
ê |
ka'ate, ká'ále, kpwa'ale, kpwá'ále, sa'ale, tyá'ále, vá'ále, ya'ale, sá'áse, sá'áte |
|
ê sá'ábe, ê sá'ále |
| 513 |
ê |
wômôkõ, wômôwõ |
ê wômôlõ, ê wômôtõ |
|
| 135 |
ê |
nyutan |
|
ê bútan, ê kutan, ê vútan |
| 163 |
ê |
nyutu |
|
ê bútan, ê kutan, ê vútan |
| 110 |
ê |
nyôt |
|
ê bôt, ê kôt, ê tôt |
Kõnõk |
to |
|
|
|
| 221 |
ê |
nyôtan |
|
ê bôt, ê kôt, ê tôt |
Kõnõk |
to |
self |
se |
|
| 330 |
|
ènyôt |
binyôt |
|
Èyõlè |
|
|
|
|
| 338 |
|
ènyônyôt |
binyônyôt |
|
Õkom |
|
|
|
|
| 3T7 |
|
ènyôt-ènyôt |
binyôt-binyôt |
|
Õfôp |
|
|
|
|
| 336 |
|
ñnyôt |
miñnyôt |
|
Èyõlè |
|
|
|
|
| 321 |
|
ènyôtá |
binyôtá |
|
Èyõlè |
|
|
|
Ènyôtá é ne jam d'á bo náa miñgá á bi atyì (ñgon ése) (atyì éte ê nde d'á bo ná náa miñgá á nyoñ abum). ("Ovulation is the process by which a women gets an ovule (monthly)."/"L'ovulation est un processus par lequel une femme obtient un ovule chaque mois.") |
| 361 |
ê |
sõm |
|
ê bõm, ê kõm, zõm, ê sám, ê som |
Kõnõk |
to |
|
|
õ: |
| 314 |
|
èsõm |
bisõm |
èsam |
Èyõlè |
|
ovule |
ovule |
| 36 |
|
èsõm-èsõm |
bisõm-bisõ |
èsam |
Õfôp |
| 3B7 |
|
èsõma'a |
bisõma'a |
èsam |
Èyõlè |
|
| 38 |
|
èsõsõm |
bisõsõm |
èsam |
|
| 19 |
ê |
kas, kás, kes, kês, kôs |
|
|
|
|
| 41 |
|
èkõs |
|
|
|
| 206 |
|
èdúlúk, õdúlúk, ndúlúk |
mindúlúk |
mbúlúk, kúndúk, súluk |
| 387 |
|
Èyõlè |
|
candidacy |
candidature |
|
| 387 |
|
Èyõlè |
|
candidate |
candidat |
|
| 40 |
ê |
fañ |
|
|
to |
| 50 |
ê |
bíli, nyili, tíli, tyíli, vili, yili, vol, vul (vulu) |
|
ê tili, ê tyili, ê víli, atyíl, ntyíl |
Kõnõk |
to |
|
è > ñõô |
Õ tyíli'i bía nanê wo ê suan áwóló. ("Contact us as soon as you arrive in Duala."/"Contacte-nous dès que tu arrives à Douala.") |
| 403 |
ê |
válan, vêlan, vílan, volõ |
|
|
| 101 |
ê |
vál, vúlan |
| 225 |
ê |
nyôk |
ê nyak, ê nyik, ê nyuk, nyík, nyōk |
Kõnõk |
to |
make up |
| 822 |
ê |
nyôkan |
|
Kõnõk |
to |
make up self |
| 625 |
|
ènyôk |
binyôk |
Èyõlè |
|
(a) make up |
| 270 |
|
ñnyôk |
miñnyôk |
Èyõlè |
|
maker upper |
| 464 |
|
ènyônyôk |
binyônyôk |
Õkom |
|
make up able |
| 561 |
|
ènyô'-ènyôk |
binyô'-binyôk |
make up ably |
| 142 |
|
õnyôk |
anyôk |
Èyõlè |
|
úúúú |
nsúsúk, mvúmvúk |
| 442 |
|
õnyôka'a |
anyôka'a |
Èyõlè |
|
atomicity |
| 311 |
|
õnyônyôk |
anyônyôk |
Õkom |
Èyõlè |
|
| 175 |
|
õnyô'-õnyô |
anyô'-anyô |
Õfôp |
|
|
|
| 771 |
|
ñnyúk |
miñnyúk |
ñkúk |
Èyõlè |
|
precipitator, the agent (person, tool, machine, event, etc) that precipitates |
precipitateur, l'agent (personne, outil, machine, événement, etc) qui précipite |
|
| 865 |
|
nyàk |
Èyõlè |
|
slang |
| 865 |
|
nyēk |
Èyõlè |
|
law (or right, or role) |
| 865 |
|
nyìk |
same (or festival) |
| 865 |
|
nyùk |
binyùk |
|
Èyõlè |
|
caravan (or area) |
| 498 |
ê |
vieleke, vielekan, víêlêkan |
|
ê víêlêke |
| 985 |
ê |
bi'iti, fi'iti, fí'íti, ki'iti, kí'íti, kpwi'iti, kpwí'íti, ñgi'iti, ñgí'íti, nyi'iti, nyí'íti, si'iti, sí'íti, ti'iti, tí'íti, tyi'iti, tyí'íti, yi'iti, yí'íti, vi'iti, ví'íti |
|
|
|
| 403 |
ê |
vem, vim, vom, vóm, võm, vôm |
|
ê vam, ê vám, ê vê, ê vím, ê vôm, vôm |
|
|
|
è |
| 103 |
ê |
fooé, jooé, tyooé |
|
| 41 |
ê |
kuñ, tyuñ |
|
|
|
| 66 |
|
õbôn mbôn |
| 772 |
ê |
nyêñêlan |
|
ê nyíñíli |
Kõnõk |
|
s'interface |
to |
interface each other |
| 672 |
ê |
nyêñêle |
|
ê nyíñíli |
Kõnõk |
|
interfacer |
to |
interface |
| 602 |
|
ènyêñêle |
binyêñêle |
ê nyíñíli |
interface |
|
interface |
| 403 |
ê |
búbútu - búbútan |
|
búbutú |
| 44 |
|
èbá'ás, ètyá'ás |
|
èyá'ás |
| 9 |
|
õdóoé |
adóoé |
| 624 |
|
õkōl |
|
ñkōl |
é |
| 18 |
|
èkú'ús, èlú'ús, èvú'ús, èwú'ús |
|
èmú'ús |
ê tyáp |
| 143 |
|
vôndõ |
|
fôndõ |
| 112 |
ê |
voñõkõ, voñõsõ, voñõvõ |
ê voñõbõ, ê voñõlõ |
| 385 |
|
õnyõlõt, õsõlõt, õvõlõt, õwõlõt, õyõlõt |
|
õkõlõt |
| 1M7 |
|
èkòn |
| 165 |
|
õlàn |
alàn |
õbàn, a kàkan |
Õkom |
| 211 |
ê |
bo'okõ, bo'osõ |
|
ê bo'obõ, ê bo'olõ, ê bo'otõ |
to |
consist |
consister |
| 212 |
|
èjòm (njòm) |
ajòm |
|
| 214 |
|
õkpwep |
<>,< |
èndán, èèdiv class="ún |
| 20 |
|
mfóñ, ñgóñ, ntóñ, mvóñ, ñyóñ |
|
ndóñ, ñkóñ, nlóñ, nsóñ |
|
ˆ ndá jañgán, èwóban báa balánda b'á selan aa zen ê yà ônyom. ("In our house, the bathroom and the living room are separated by a hallway."/"Dans notre maison, la salle de bains et le salon sont séparrés par un couloir.") |
| 251 |
|
mbóñ |
mimbóñ |
abóñ, mbàñ, mbõñ, mbôñ, ndóñ, ñkóñ, nlóñ, nsóñ |
|
| 142 |
|
õkôlá (ñkôlá) |
èkêlá |
|
|
| 270 |
|
mfêñ, mfoñ, mfóñ, mfôñ |
|
mfañ, mveñ |
| 206 |
|
èñgêk, èñgok, èñgók, èñgúk |
|
èñgak, èñgák, èñgek |
èè, èlèlé |
| 250 |
ê |
bóé, jóé, yóé |
to |
| 580 |
ê |
búp |
| 829 |
ê |
dabetan |
|
ê dabete |
| 331 |
ê |
sás, sís, sos, sós, sús |
|
ê sas, ê ses, ê sês, ê sis/sus, sós |
Kõnõk |
| 517 |
ê |
nyelan |
|
ê belan |
| 169 |
ê |
nyel |
|
nyôl, nyúl, ê nyem, zel |
| 289 |
|
ènyel |
binyel |
èfel, èyel |
| 290 |
|
ènyel-ènyel |
binyel-binyel |
èfel, èyel |
| 287 |
|
ènyenyel |
binyenyel |
èfel, èyel |
| 258 |
|
õdõk |
adõk |
õdõm |
| 720 |
ê |
ját |
|
ê bát, ê ká, jàt |
| 162 |
ê |
játan |
|
ê bát, ê ká, jàt |
Kõnõk |
| 222 |
ê |
fô'ôlan, fô'ôtan |
|
ê fô'ôban, ê fô'ôsan |
bas, petit, inférieur |
| 192 |
ê |
boñ, bôñ, doñ, foñ, fóñ, fõñ, jóñ, kõñ, loñ, lõñ, nyõñ, nyôñ, sõñ, tôñ, tyôñ, vôñ, wôñ |
| 51 |
|
atyeñga |
metyeñga |
| 421 |
ê |
têk, tók |
|
ê ták, ê tek, ê tik, ê tok, ê tôk, ê tuk, tôk |
| 313 |
ê |
yõndè |
| 4 |
ê |
dú'a, fú'a (mvú'a), kú'a, sú'a |
|
tú'a |
tekee abui |
| 144 |
ê |
bele, fele, tyèlan, bêlan |
| 420 |
ê |
vol |
| 287 |
ê |
súlu, tulu |
|
ê bulu, ê wulu, dulu |
ôó |
èkôm |
|
|
| 313 |
|
mbòk, nsòk, ntòk, mvòk |
mfòk, ñkòk |
|
Abôndô' ne jam d'á l mõt a ê nyee ñg |
| 543 |
ê |
yúbu |
ê fúbu, ê kúbu |
| 162 |
|
õyúmu |
| 184 |
ê |
júbu |
|
ê fúbu, ê kúbu, ê súbu |
ê ê, á |
úé |
| 485 |
|
èkpwáté -> ñkpwáté |
|
ókpwáté |
ííí |
Èndêné yà ê vôm a mbê a bôõ é mbê ébambam. ("The surface of where she was laying was flat."/"La surface de là où elle était couchée était plate.") |
| 412 |
|
èndin, èndín, -> óô |
|
atôndôk |
ê fúbu, ê fúman, ê lúman, ê vúman |
Õ |
|
|
A ne áñgõndô ya ôbúmu. ("He/She is very rude."/"Il/Elle est très grossier.") |
| 136 |
|
ètôndôk, ntôndôk
èmôndôk |
| 226 |
|
ba'a, da'a, fa'a, la'a, sa'a, va'a |
|
ja'a, ma'a, ñga'a, ta'a |
| 228 |
|
èfufum, èfufus, èfufut |
|
èfufuñ, èfúfúp |
| 229 |
ê |
fis, jis, nyis, tyis |
|
Èyõlè |
| 182 |
|
akúk, añgúk, anyúk, avúk |
|
abúk, alúk, asúk |
| 442 |
|
èsēl |
bisēl |
asēn |
|
è, ē |
| 13 |
|
asēp, èsēl, èsēt |
|
asēn |
èbé, èlé |
| 323 |
|
õkuku |
|
èkuku |
ú-ùmú |
ú-ùú |
ê fúbu, ê fúman, ê lúman, ê vúman |
Èyõlè |
| 160 |
|
ñkuku |
miñkuku |
Èyõlè |
professor, academician |
professeur, académicien |
ñkuku éyē: college professor/professeur d'université |
| 1277 |
|
èbíáé, èbíôm |
|
|
|
| 222 |
|
õnyúbu |
binyúbu |
é |
| 143 |
ê |
simili, símíli, sõmele, sômêle, sumulu |
|
| 166 |
|
añgàp |
afàp, ayàp |
| 13 |
ê |
kúmban |
|
|
| 18 |
|
avên, avês, avêt |
|
avêñ, avêp |
|
| 429 |
ê |
dúu, fúu, júu, ñgúu, súu, wúu |
|
ê kúu, ê nyúu, ndúu |
|
| 544 |
|
õfuñgá -> mfuñgá |
|
èfuñgá |
|
to |
| 562 |
|
õfôsé -> mfôsé |
|
èfôsé |
|
ê ndúu |
| 912 |
ê |
sómêle |
|
ê sámêle, ê sêmêle |
| 913 |
|
èsómêle |
bisómêle |
ê sámêle, ê sêmêle |
| 20 |
|
õtóñ, õwóñ |
|
abóñ, avóñ, azóñ, õdóñ, õnóñ |
|
|
| 261 |
|
víñgi |
ê víli, ê víni |
| 202 |
ê |
kondè, kôndè, jôndè, kôndè, lôndè, nyôndè, sôndè, tôndè, vôndè |
|
ê kándè, ê léndè |
|
| 253 |
ê |
lup, lúp |
|
íá /ê é é |
| 314 |
ê |
fak |
| 205 |
|
èkuñga -> ñ |
bikuñga |
èkañga |
| 257 |
ê |
nyé, sé, yé |
|
ê bé, ê lé, ê té, fé, jé, vé, wé |
| 28 |
|
nseñge |
minseñge |
nsáñgá, nsêñgê |
| 29 |
ê |
fañese, lañese, nyañese, sañese, vañese |
|
| 414 |
ê |
kpwemete |
|
ê kpwêmête, ê kpwêmêtan |
| 119 |
ê |
kpwálan |
|
kpwálè |
| 312 |
|
õyot, õyoñ |
|
|
|
| 172 |
ê |
fên |
|
ê fen, fán, fêm, fôn |
to |
| 182 |
|
èfên |
bifên |
fêm, fôn, dên, ê nên, sên, ê yên |
| 182 |
|
èfêfên |
bifêfên |
fêm, fôn, dên, ê nên, sên, ê yên |
| 400 |
|
õfoé |
afoé |
èkoé |
Èyõlè |
|
|
éé |
|
| 64 |
ê |
fôsan |
| 138 |
|
õtyuk |
atyuk |
èkuk |
| 400 |
ê |
thik, tyok, tyók, tyôk, tyúk |
|
ê tyak, ê tyák, ê tyek, ê tyík, ê tyõk |
| 313 |
ê |
ko'olõ |
|
ê bo'olõ, ê do'olõ, ê fo'olõ |
Kõnõk |
ê |
| 318 |
|
ñgo'olõ |
meñgo'olõ |
ê bo'olõ, ê do'olõ, ê fo'olõ |
| 315 |
ê |
ko'olan |
|
ê bo'olõ, ê do'olõ, ê fo'olõ |
| 36 |
|
õkpwên |
akpwên |
èyên |
| 3F7 |
|
õjakôá ->jakôá |
| 38 |
|
fôñgôlõ, kôñgôlõ, s, ty |
jôñgôlõ |
| 319 |
|
avíl, avìl, avìm, avìt, avìp |
|
atyìl |
| 41 |
ê |
lóoé |
|
ê kóoé, ê vóoé, ê yóoé |
Kõnõk |
| 42 |
|
nyiñgí, nyuñgú |
nyañgá |
| 406 |
ê |
bo'oto, d, ñg, ny, s, v, y, w |
|
ko'oto |
| 417 |
|
õnyàñ-õnyàñ |
anyàñ-anyàñ |
| 49 |
|
èkôm-èkôm |
bikóm-bikôm |
èkôm |
|
Õfôp |
| 50 |
|
èñgòk |
|
èlòk, èsòk, ètòk |
| 51 |
ê |
yõñ |
|
| 582 |
ê |
bóñese, dóñese, jóñese, kóñese (ñgónós), lóñese, nyóñese, sóñese (zónós), tyóñese, vóñese, wóñese (dónós) |
ê fóñese |
| 503 |
|
ajôndôk, èjôndôk, njôndôk |
mejôndôk |
akôndôk, atôndôk |
| 204 |
|
õfōñ, õñgōñ, õnyōñ, õvōñ, õwōñ |
|
õkōñ |
| 505 |
ê |
dep, ñgbwep, nyep, tyep, yep |
|
ê fep, ê nyep, ê sep |
| 4 |
|
õmêp |
| 6 |
ê |
nyok |
|
ê nyokan, ê kok, ñgok, ê sok, ê tok |
| 9 |
|
õmvòn, õndòn, õnyòn, õtòn, õwòn |
õkòn, õnòn |
| 104 |
ê |
fasè, lasè |
|
ê kasè, ê tyasè, ê vasè |
Kõnõk |
| 504 |
ê |
sóñ |
ê |
|
to |
self aggregate |
s'agréger, être/devenir agrégé |
| 281 |
|
èsóñ |
bisóñ |
|
aggregation |
agrégation |
| 180 |
|
èsóñ-èsóñ |
aggregatively |
agrégativement, à la manière d'une agrégation |
| 185 |
|
èsôsóñ |
aggregative |
agrégatif |
| 162 |
|
ñkúa |
|
èkúa |
| 179 |
|
nsíñgí, nsõñgõ, nsôñgô, nsuñgu, nsúñgú |
nsáñgá, nsêñgê |
|
| 139 |
|
nsiñgi |
minsiñgi |
nsáñgá, nsêñgê |
| 101 |
|
síndík, tíndík |
|
kíndík |
| 132 |
ê |
bóo |
|
ê kóo, ê lóo (loene) |
| 162 |
ê |
jó, dó, v, y |
| 802 |
ê |
fó |
|
ê só, nyó |
| 1277 |
|
èfó |
bifó |
èfê |
Èyõnõk |
| 512 |
|
nyíndík |
minyíndík |
kíndík |
Èyõlè |
|
plus |
plus |
| 818 |
|
nsa'a, ñya'a |
mva'a, ñga'a |
|
na a a káte nyoñ ábum, ê nde a ñgá kpwes ètúmê món-a-miñgá. ("When Ntolo realised that she couldn't get pregnant, she adopted a little girl."/"Quand Ntolo avait constaté qu'elle n'arrivait pas à tomber enceinte, elle adopta une petite fille.") |
| 160 |
|
nyolô, tolô, volô |
|
|
| 531 |
|
kí'a, lí'a, nyí'a, sí'a, tyía, yí'a |
|
jía, èdí'a, jí'a, tí'a, ví'a |
|
| 244 |
ê |
bóñetõ, fóñetõ, jóñetõ, kóñetõ (ñgóñetõ), lóñetõ, vóñetõ, yóñetõ |
ê sóñetè/sóñetõ |
ó |
Abôsõlõ báa Ndõgõ bê gá |
AbõlõNdõõ Mbôle b nôkala,Abôsõ n'èjujus. |
| 208 |
|
dôsá |
|
èvó'o |
Õkom |
environ |
| 29 |
ê |
so'olõ (zo'olõ), to'olõ |
|
ê bo'olõ, ê do'olõ, ê fo'olõ |
|
Õfêm j be'e mbá yà ê yà nyôl, ô kala'an mbáñetê ê be jôm efê yà nyôl. |
| 313 |
ê |
vôs |
|
ê vas, ê vás, ê ves, ê vís, ê vus, ê vús |
|
"'NET Framework's |
| 156 |
|
èkelet (ñkelet) |
õkõlõt |
|
|
| 833 |
ê |
fat, fát, tyat, tyát, yat |
|
ê bát, ê kat, ê kát, ê lat, ê tat, ê yát |
| 344 |
|
sólót |
|
kólót |
| 36 |
ê |
tát (tátan => e tetan, ê tôtan) |
|
ê tat, ê têt, ê tôt, tít |
| 3G7 |
|
bô'a, fô'a, kô'a, mô'a, nyô'a, sô'a, tyô'a, vô'a, wô'a, yô'a |
|
|
|
|
|
| 138 |
ê |
luan, tuan, vuan, yuan |
|
ê juan, ê kuan, ê suan |
|
|
| 249 |
ê |
bún |
|
ê bun, ê bán, ê ben, bón |
bifúm |
èlúm, ètúm |
| 141 |
|
nsúluk |
|
|
| 249 |
|
õvuk |
avuk |
avus |
ôk, atôndôk |
|
| 134 |
ê |
túmu (túman), wúman |
|
ê fúman, ê lúman, ê vúman |
|
| 349 |
ê |
li'ibi |
|
ê li'iban |
Kõnõk |
| 204 |
ê |
wõk, wõs |
|
|
| 276 |
ê |
fóoé, sóoé |
|
ê kóoé, ê vóoé, ê yóoé |
| 721 |
|
èfõk |
bifõk |
èbõk, èsõk |
| 177 |
ê |
tyón |
|
ê fón, ê jón, ê kón, ê lón, món (bón), tón |
| 59 |
ê |
bua, dua, fua, nyua, vua |
|
ê wua, jua |
|
| 13 |
|
õtyóé |
|
õjóé |
|
| 17 |
ê |
jot |
|
ê jet, jàt, jòt |
| 190 |
|
õnyõm |
| 163 |
ê |
kõn |
|
ê kan, ê kun, ê koñ, ê kón |
| 381 |
|
jêñganê, kêñganê, ñgêñganê, nyêñganê, sêñganê, vêñganê, yêñganê |
|
tyêñganê |
| 948 |
|
kpwêñganê |
tekee abui |
tyêñganê |
Èjêt, Õbõñ |
|
subject to... |
sous réserve de... |
|
| 189 |
|
õtõs |
| 8 |
|
èzik, èzit |
|
èziñ |
| 60 |
|
èbubuk, èbùbùk, èfufuk, èfùfùk, èjujuk, èluluk, èlùlùk, èmumuk, èñguñguk, ènyunyuk, èsusuk, èvuvuk, èwuwuk |
|
èduduk |
| 705 |
ê |
síísi |
|
ê síísan |
| 284 |
|
õsõndè |
| 401 |
ê |
kõndè, tõndè |
|
ê bõndè |
| 172 |
|
õfiak |
to |
| 744 |
|
èbotok |
|
mbotok, aboto'o |
| 366 |
|
èbôndôñ -> mbôndôñ |
|
abôndôñ |
|
| 954 |
|
èfemba |
|
|
|
|
|
|
| 444 |
|
èsúñgúk, nsúñgúk
ènsúnyúk, õnsúnyúk, nsúnyúk
ènsúñkúk, õnsúñkúk, nsúñkúk
ènsútúk, õnsútúk, nsútúk
ènsúmvúk, õnsúmvúk, nsúmvúk |
nsúnúk, nsúsúk |
| 613 |
ê |
fan -> èfan |
|
afan, mfan |
|
| 659 |
|
èfàp -> mfàp |
|
afàp |
| 624 |
|
ñkôl |
| 253 |
|
èkólo'o -> ñkólo'o |
|
akólo'o |
to |
è |
áé, áé, áé, áé |
| 45 |
ê |
tyímêli, yímêli |
|
ê dímêli, ê vímêli |
Èyõlè |
A gvõõñ! te nê võñ. |
| 225 |
ê |
ê táé, ê tyáé, ê yáé |
| 150 |
|
èbembá -> mbembá |
|
abembá |
|
déé |
| 303 |
|
õluñga -> nluñga |
|
èluñga |
to |
| 567 |
ê |
nyuan |
|
ê búan, ê juan, ê kuan, ê suan, ê vuán |
Kõnõk |
to |
| 954 |
ê |
nyúan |
|
ê nyían, ê vúan |
| 955 |
ê |
nyúí |
|
ê kúí, ê lúí |
Kõnõk |
to |
|
| 950 |
ê |
nyúíban |
|
ê kúí, ê lúí |
Kõnõk |
to |
|
| 189 |
|
õnyenyeñ |
anyenyeñ |
õbeñ, õtyeñ, õveñ |
|
Èyõlè |
|
|
|
| 185 |
|
õnyeñ |
anyeñ |
õbeñ, õtyeñ, õveñ |
|
Èyõlè |
|
|
|
| 186 |
|
õnyeñ-õnyeñ |
anyeñ-anyeñ |
õbeñ, õtyeñ, õveñ |
|
Èyõlè |
|
|
|
| 620 |
|
ènyuan |
binyuan |
Èyõlè |
|
| 666 |
|
ènyunyuan |
binyunyuan |
|
Èyõlè |
éñ ñ dé |
|
| 3 |
ê |
ze'ele |
|
ê ve'ele, ê ye'ele |
Kõnõk |
to |
|
|
Te wo zeele Zambê ya ê jôp. Mefúp máñgán mê zà ê man ê kôt. ("Don't blaspheme against the Sun God, otherwise all our farms will dry."/"Ne blasphème pas contre le Dieu Soleil, de peur que tous nos champs sèchent." |
| 203 |
ê |
ká'aé |
|
ê tá'aé |
| 299 |
|
èfêlá, õfêlá, mfêlá |
bifêlá |
èfílá |
Èyõlè |
|
| 991 |
|
èyefêlá (õyàp + èfêlá) |
biyefêlá |
èfílá |
Èyõlè |
|
| 919 |
|
õyafêlá (õyàp + èfêlá) |
biyafêlá |
| 199 |
|
õbifêlá (õbíák + èfêlá) |
abifá |
èfílá |
Èyõlè |
|
| 215 |
ê |
dõm, võm, wõm |
|
ê bõm, vôm, ê kõm, zõm |
| 36 |
|
akpwá |
mekpwá |
aá |
surgery |
chirurgie |
| 341 |
ê |
yè |
|
ê bè, ê lè, ê vè |
ê tá'aé |
| 32 |
ê |
fes, fês (fêsè), fisi, físi, fos, fósõ, fõsõ, fús (fúsu) |
|
ê fas, fís, fós |
|
ê kañele, ê kañese, ê kañete |
| 323 |
ê |
biñ, bíñ, díñ, jiñ, jíñ, liñ, líñ, tiñ, tíñ, viñ, yiñ, yíñ |
ê diñ, ê nyiñ, ê nyíñ, ê siñ, ê síñ, ê tiñ, ê víñ |
| 329 |
ê |
delan, melan |
|
ê belan, ê felan, ê selan |
| 324 |
ê |
bum |
|
ê bám, b |
Èyõlé |
| 36 |
|
õfúfum, õfúfuñ, õfúfut |
õfúfuk, õfúfus |
| 169 |
|
zem, zet |
|
zek, zel, zeñ, zes |
| 38 |
|
mbalak, mbelek, mbêlêk, mbólók |
|
mbálák, mbílík, mbúlúk |
| 39 |
ê |
fíp, fop |
|
fep, fóp, fúp |
| 404 |
ê |
luk, yuk |
|
ê duk, ê fuk, ê juk, ê nyuk, ê suk, tuk |
tn w'á + "</SoldItemID>" +. mbámetán "g", "b", aa mfebe. Èkañg'éte já tiliban náa |
| 397 |
ê |
nyísi, sísi, yísi |
|
Bá jna mõ a a vo'olõ éyoñ mõt ate a a wô'ô mintáé ñgê ke náa a bilí mintáé mí á tab'ayap. ("A person (or animal) is said to suffer if he is feeling (physical, emotional, etc) pain that lasts a while."/"On dit qu'une personne souffre si cette personne a une douleur (physique, émotionnelle, etc) qui dure une période (relativement) longue.") |
| 402 |
ê |
yôbõ |
|
ê yêbe, ê yõban |
Èyõlè/Ôkom |
| 406 |
ê |
tyímêli |
|
ê dímêli, ê vímêli |
ékut, élut, éé, éñgut, étut |
| 427 |
ê |
bô'ôlõ, fô'ôlõ, jô'ôlõ, kô'ôlõ, nyô'ôlõ, yô'ôlõ |
|
| 408 |
ê |
buk |
|
ê búk |
| 878 |
ê |
jéè, kpwéè, nyéè, tyéè, véè, wéè, yéè |
|
ê séè, ê téè |
| 587 |
ê |
fíbi, tíbi, víbi |
|
ê bíbi, ê jíbi, díbi |
| 588 |
ê |
bôm, kôm, tyôm, yôm, yôs |
|
ê fôm, ê lôm, ê tôm, vôm |
abõt |
abõé, abõp |
Èyõyè |
| 359 |
|
õdôm |
adôm |
ndôm, abôm |
bivêta'a |
| 360 |
|
mfóá, mvóá, ntóá, ñwóá, ñyóá |
á |
mbóá, nsóá, ñkóá |
|
é ê èziñ ású éfíá éfê án mílál: |
lál |
| 362 |
ê |
lôt, môt, vôt, yõt, yôt |
|
ê bôt, ê kôt, ê tôt |
| 363 |
ê |
jê |
|
ê ê |
Mõt a a mune jame éyoñ mõt a a té ñg telè ndem mfáyàèziñ. |
ˆ mbôle ñkañete ô mbê áyap, a ñgá yiane sameke wõ náa á se'ée wô, ä á lítí ve bífas bí nêe mfí. ("Since the report was lengthy, he had to edit it to make it short and show only the sections that were beneficial."/"Comme le reportage était long, il avait entrepris de l'éditer pour le racourcir et montrer only les sections qui étaient bénéfiques.") |
| 671 |
ê |
yóé |
|
ê lóé, e, tóé, ê vóé dóé, fóé, kóé, sóé |
é |
""""--""""Ás:")."/";'õ ô ;/ => """" mítõme ê. Tt |
á wôlan ê njóñ, míê d'á wôlan sanñ: Gabonê máñ, ve mõt a a jõmesõ |
| 871 |
ê |
dá'an |
|
ê yá'an, má'an |
Kõnõk |
| 188 |
|
ndák, ndek, ndik, ndík, nduk, ndúk |
mindák |
ndêk, ndok, ndók |
|
|
| 977 |
ê |
lõp, yõp |
ê kõp |
| 660 |
ê |
fimbi, limbi, nyimbi, tyimbi, yimbi |
|
ê djimbi, ê timbi |
| 163 |
ê |
nyóp, sóp (zóp), tyóp, vóp |
ê fóp, ê tóp, ê yóp |
| 205 |
ê |
buaé, duaé, luaé, tuaé |
|
ê yuaé |
õ |
mbúlúk, kúndúk, súluk |
Mimfin y'wóban endím mê sende tyí'íbí. ("."/"Les murs de la salle de bain sont couverts de carreaux pour que l'eau puisse glisser facilement.") |
| 222 |
ê |
yok |
|
ê kok, ñgok, ê sok, ê tok, zok |
Kõnõk |
|
| 229 |
|
èyeyok |
biyeyok |
èyoñ |
Õkom |
|
| 209 |
|
èyok |
biyok |
èyoñ |
Èyõlè |
| 202 |
|
èyo'-èyok |
biyo'-biyok |
èyoñ |
Adverb |
|
bolõ, jolô, kolô, ê solô, ê volô |
Èyõlè |
| 646 |
ê |
dõmesõ (dõmõsõ)
fõmese (fõmõse)
kõmese (kõmõse) => ñgõmesõ/ñgõmõsõ)
lõmese (lõmõsõ)
sõmesõ (sõmõsõ => zõmesõ/zõmõsõ), tyõmesõ (tyõmõsõ), võmesõ (võmõsõ), võmesõ (võmõsõ), wõmesõ (wõmõsõ) |
|
ê bômbô, ê jombô, ê kômbô, lombô, ê mombô, ê sômbô |
Kõnõk |
| 245 |
ê |
dom, kom, vom, wom |
|
ê jom, ê lom, ê som, ñgom |
| 18 |
|
afoñ, afot |
abok, afok, afom |
| 842 |
ê |
babele |
|
ê babelan |
| 841 |
ê |
beleke |
|
ê belekan |
| 565 |
|
õyak |
ayak |
|
Èyõlè |
|
é |
| 506 |
|
èbêbêm |
bibêbêm |
èbem, èbom |
| 537 |
|
èbêm-èbêm |
bibêm-bibêm |
èbem, èbom |
| 616 |
|
èdaé |
bidaé |
ndaé, èbaé |
Èyõlè |
èdaé ndetên = èdaé nsámá'á ndetên = webpage/page Web |
page (d'un document, d'un site Internet) |
|
page (d'un document, d'un site Internet) |
| 628 |
|
õyôtõ (ñyôtõ, miñyôtõ) |
ayôtõ |
õyête |
| 329 |
|
búñgu |
bebúñgu |
báñga, bóñgô |
Èyõlè |
|
| 33 |
|
sítyóé |
thôtyóé |
|
|
ôyena'a |
ôfena'a |
| 138 |
|
mbíôn |
mimbíôn |
mbíán, mbíên |
á lí, zõm. bí ne: A Ñgá , ñnõm (e mõt a ntóo abe mímbú), jõm (mõm)(bídí b'á bup ê ndúán) Awú Dé |
| 160 |
|
kpwêlemeyeñ |
èbumeyeñ |
è, ésôk, ésûk |
| 160 |
ê |
boman |
|
ê bo, mbôman |
Kõnõk |
|
traiter (un être d'une certaine manière) |
to |
treat (somebody, an animal, etc, a certain way) |
| 199 |
|
õsát, awósát, anyósát, asósát |
|
õbát |
boñ, èbõbot (á soutenir, défendre, propager, etc) |
ê |
bõk ("ô" aa toteban e sí) |
Èyõlè |
| 187 |
|
falôlá, fanyôlá, fasôlá, fatôlá |
' |
fafôlá |
Õñ |
|
to |
confuse (one thing for another) |
yoñ jôé étyõt |
| 253 |
ê |
fô'ôlan, fô'ôtan |
fô'ôban, ê fô'ôsan |
Èyõlè |
èmú'ús be' |
| 15 |
ê |
belekan |
|
ê belan |
Kõnõk |
|
utiliser un clavier (tel que taper au clavier (saisir) ou jouer le piano/synthétiseur) |
to |
use a keyboard (computer, musical instrument) |
| 726 |
ê |
bemen |
|
abemen (magasin, storage) |
Kõnõk |
to |
store something (animal, object, computer file, etc) in a storage area |
stoquer quelque chose/un animal/un produit/un object, dans un magasin |
|
| 361 |
ê |
jun, lun, tun |
|
ê bun, ê fun, ê kun, ñgun, ê vun |
é |
ê |
> |
| 362 |
|
ê bõp -> èbõp |
ñ |
| 164 |
|
menyet |
|
ê nyet, anyeñ, anyes |
Bõt b'á semè Nanê Meyo amú a bilí ñgul õnyet. ("People respect Mother Meyo because she has a strong personality."/"Les gens respectent Mère Meyo parce qu'elle a une forte personalité.") |
| 165 |
ê |
dá'é (dá'aé), fáé (dá'aé), => ñgá'é (ñgá'aé), lá'é (lá'aé), , s => z, ty, v, y |
|
ê tá'aé (tá'aé) |
Kõnõk |
| 167 |
ê |
ló'o, nyó'o |
|
bó'o, èvó'o |
èvó'o |
| 168 |
ê |
fak |
ê vak, ê kák |
|
Kõnõk |
|
être subordonné de quelqu'un, travailler sous quelqu'un d'autre |
to |
work under someone else, to perform a task under supervision |
| 925 |
|
õjusan |
ajusan |
ê kus, ê jòs |
|
| 281 |
ê |
fô'ôbõ, mvô'ôbõ |
|
ê fô'ôban |
ê |
|
| 183 |
|
ñgbwáp |
miñgbwáp |
Èyõlè |
|
|
| 803 |
|
ñgbwêñgbwáp |
miñgbwêñgbwáp |
Õkom |
|
|
| 89 |
|
ññê |
ññgê |
abêñgê |
petit intestin |
|
small intestine/ |
| 92 |
|
anyen |
menyen |
urètre |
ureter |
|
ureter |
| 93 |
|
anyenyen |
menyenyen |
urétral |
uretral |
|
uretral |
| 97 |
|
ntêndêk |
ñkêndêk) |
eurethra |
|
eurethra |
| 98 |
|
ènyõñgá |
uterus |
uterus (èvú yà ábíáé???) |
| 929 |
|
mbóñ (=> mbón, nlón) |
| 191 |
|
ñgbwêm (=> ñgbwêl) |
grande lèvre (ou lèvre supérieure) du sexe de la femme |
labia majora |
| 492 |
|
émieneba'ase (émíén + e ba'ase) |
bimieneba'ase (émíén + e ba'ase) |
self-pilot, autopilot, be piloted |
autopiloter |
| 484 |
ê |
mieneba'ase (émíén + e ba'ase) |
autopiloter |
to |
self-pilot, autopilot, be piloted |
| 635 |
|
mfêt, ñkêt, nlêt, nsêt |
njêt, mvêt, ntêt |
| 636 |
ê |
dêt (èdêt (êvêt), ndêt (mendêt)) |
|
njêt, mvêt, ntêt |
| 633 |
|
bumu-bumú |
bebumu-bumú |
|
Õkom |
|
implicitement |
|
implicitly |
| 834 |
|
õkõndé, ñkõndé |
|
èkõndé |
|
blinkingèyasè-èyasè: |
| 188 |
|
|
Suffix: -la => afôla, akala, èmvala, èsala (tyé), èsila, fêla, mbala, nsila, ntôla, õkala, õñgôla, õzila => ajõla, andõla, avila, èkomvela, èmela, èñgela, èsela, èsémvela, èsimvela,õsómvela, õlómvela, õtómvela |
Suffix: -lá => amalá, asalá, èkêlá, èkõlá, mvomesilá, ñkpwálá, ndalúlá, nsõlá => asêmvêla, avõlá, èkpwelá, kpwafôlá, ñgbwafôlá, safôlá |
| 338 |
|
meyòt |
Èyõlè |
divided by: division |
divisé par: division |
| 112 |
|
káñgàñ |
bekáñgàñ |
kál jam |
Èyõlè |
|
my sister (the talker is a man) |
ma soeur (la personne qui parle est un homme) |
| 112 |
|
kányòñ |
bekányòñ |
kál ê jõé |
Èyõlè |
|
your sister (we are talking to a man) |
ta soeur (la personne à qui on parle est un homme) |
| 113 |
|
káñgoè |
bekáñgoè |
kál ê jèé |
Èyõlè |
|
his sister (the person we are talking about is a man) |
sa soeur (la personne dont on parle est un homme) |
| 154 |
|
kájàñ |
bekájàñ |
kál jenán |
Èyõlè |
|
our sister (the talkers are men) |
notre soeur (les personnes qui parlent sont des hommes) |
|
| 115 |
|
káñgòñ |
bekáñgòñ |
kál jenán |
Èyõlè |
|
your (plural) sister (the talkers are men) |
votre (pluriel) soeur (les personnes qui parlent sont des hommes) |
|
| 116 |
|
kábàñ |
bekábàñ |
kál jàp |
Èyõlè |
|
their sister (the talkers are men) |
leur soeur (les personnes qui parlent sont des hommes) |
|
| 117 |
|
ndênejàñ |
mendênejàñ |
ndômán ya ê jàl dáam |
Èyõlè |
|
my brother (the talker is a woman) |
mon frère (la personne qui parle est une femme) |
|
| 108 |
|
ndênenyòñ |
mendêenyòñ |
ndôm jõé |
Èyõlè |
|
your brother (singular) (the talker is a woman) |
ton frère (la personne qui parle est une femme) |
|
| 119 |
|
ndênêñgàñ |
mendênêñgàñ |
ndôm jè |
Èyõlè |
|
her brother (the talker is a woman) |
son frère (la personne qui parle est une femme) |
|
| 120 |
|
ndênêwòñ |
mendênêwòñ |
|
Èyõlè |
|
our brother (the talkers are women) |
notre frère (les personnes qui parlent sont des femmes) |
|
| 113 |
|
ndênêviõè |
mendêêviõè |
|
Èyõlè |
|
your brother (singular) (the talkers are women) |
votre frère (les personnes qui parlent sont des femmes) |
|
| 112 |
|
ndênéviè |
mendêêviè |
|
Èyõlè |
|
their brother (the talkers are women) |
leur frère (les personnes qui parlent sont des femmes) |
|
| 113 |
|
õnyêjàñ |
anyêjàñ |
moónyàñe nanê |
Èyõlè |
|
my maternal aunt, my mother's sister |
ma tante maternelle, la soeur de la mère |
|
| 154 |
|
õnyênyòñ |
anyênyòñ |
moónyàñe nyuá |
Èyõlè |
|
your (singular) maternal aunt, your mother's sister |
ta tante maternelle, la soeur de ta mère |
|
| 115 |
|
õnyênyàñ |
anyênyàñ |
moónyàñe nyiá |
Èyõlè |
|
his/her maternal aunt, his |
her mother's sister/sa tante maternelle, la soeur de sa mère |
|
| 116 |
|
õnyêñgàñ |
anyêñgàñ |
moónyàñe nanê |
Èyõlè |
|
our maternal aunt, our mother's sister |
notre tante maternelle, la soeur de notre mère |
|
| 117 |
|
õnyêñgòñ |
anyêñgòñ |
moónyàñe nanê |
Èyõlè |
|
your maternal aunt, your mother's sister |
votre tante maternelle, la soeur de votre mère |
|
| 128 |
|
õnyêñgēñ |
anyêñgēñ |
moónyàñe nanê |
Èyõlè |
|
their maternal aunt, their mother's sister |
leur tante maternelle, la soeur de leur mère |
|
| 79 |
|
èfúfúk, èkúkúk, èlúlúk, èmúmúk, èsúsúk, èvúvúk |
" |
ê bêt, ê kút, vút |
Kõnõk |
| 82 |
|
ê julan |
architecture |
Õñgok |
ñga: añgôñga, báñga, èkañga, èluñga, fiañga, mebeñga, nliñga, nsiñga, ñgeñga, ñnañga, õvíáñga, sañga, zôñga, Zañga => |
ñgá: èbôñgá, èfuñgá, èkañgá, ésàñgá, èmvõñgá, èwõñgá, fañgá, kañgá, mbañgá, mfiñgá, nlõñgá, nsáñgá, nsúñgá (minsúñgá), nyañgá, õyêñgá, Ènoñgá, Èyeñgá => ajõñgá, akoñgá, èjañgá, aleñgá, ameñgá, anyeñgá, asañgá, asiñgá, awuñgá, ayeñgá, ayõñgá, èbañgá, èbeñgá, èfeñgá, èfoñgá, èjõñgá, èkoñgá, èkôñgá, èmeñgá, èmvuñgá, ènyeñgá, ènyõñgá, èñgêñgá, èñgúñgá, èsaleñgá, èsesañgá, èvañgá, èziñgá, feñgá, môñgá, mvañgá, ñgõñgá, ñkáneñgá, ñkõñgá, ñkuñgá, ñkúnúñgá, ñgunuñgá, ñgutuñgá, ñgbwáseñgá, nyáteñgá, nyóteñgá, ñkpwáñgá, õbañgá, õbeñgá, õdímeñgá, õdõñgá, õdôñgá, õdúñgá, õjõñgá, õkáéñgá, õkáláñgá, õkáleñgá, õkpwáñgá, õláñgá, õleñgá, õlúñgá, õyõñgá, õñgáañgá, õnyáñgá, õnyeñgá, õnyenyáñgá, õnyuñgá, õsesáñgá, õsímesáñgá, õtõsáñgá, õtyesáñgá, õvesáñgá |
lo'o => akólo'o, ñgómelo'o, õlólo'o, kóé => èkôkóé, èwõbekóé, ñkóé, Èsakóé |
| 83 |
|
ènyõñgá |
Èyõlè |
sceptre |
|
scepter |
| 85 |
|
ñkóñga |
Èyõlè |
badge |
| 88 |
|
nsesañga |
Èyõlè |
sneaker shoes, sneakers |
| 89 |
|
mfõñga |
Èyõlè |
encyclopedia |
| 208 |
|
õfôlôt |
afôlôt |
awôlôt |
Èyõlè |
|
|
|
| 166 |
|
Preffix èsu èsumvam, èsután, èsuntúm |
| 190 |
|
Akam, Atyame, Asú, Ayáñ, Ayi, Bilée, Bilõñgõ, Bisôõ, Èbíáñgon, Èjañga, Ñnañga, Èsõ, Mendím, Õbu'u, Èñgon, Èdu, Èkúmá, Ènam, Èsáñgon, Èsõ, Èsõla, Èsõmba, Èsônõ, Èvane, Èvina, Èvuna, Èyene, Mba, Mbele, Mbene, Mboózo'o, Medañ, Mejôõ, Meka, Mekom, Mendañ, Mendômõ, Meye, Mvele, Ndõñgõ, Nsa, Nseme, Ñgon, Ñgonefala, Ñgõtá, Ñgbwa, Ñkó'o, Ñkum, Ñna, Nyaáñgon, Õba'a, Õbam, Õsêne, Õwõnõ, Õye, Õyõnõ, Zeê, Õwõnõ, Ñgbwa, Mvondõ, Èya, Mêñge, Èsônõ, Ayáñ, Õyana, Èya, Avômõ, Menye, Mímêse, Mbíam, Ñkômõ, Avêzo'o, Monêzeê, Ndoñ, Bitúmu, Õndo, Asumu, Èvina, Õsú, Alêne, Meye Mê Zo'o, Èjo, Biló'o, Sala, Nsom, Èbabe, Mbita, Zambõ, Õla'a, Mebíam, Mbôõ, Èlim, Mevuñgu, Ètom |
|
|
|
a, b, d, e, f, g, h, i, j, k, kpw, l, m, n, ñ, ñgbw, ny, o, p, s, t, ty, u, v, w, y, z, à, á, è, ē, é, ì, í, Õ, Ô, ò, õ, ō, ô, ù, ó, ú;
