Aseñge
Bivôvôt Áseñge
M'a wóban.
Wo duk (W'a duk).
A a dí.
Bí á zu.
Mí á vak.
B'á yôn.
A a bêle.
Aseñge aa Biwuñ
Me bilí bidí.
Wo láa minsòs.
A a kon mbõman.
A a wóban ôsôé.
Bekõnõ' ê Menjen
Nda'a "ne"
A ne abeñ.
Õ ne èbiasè. Õ n'èbiasè.
Mí n'asum.
Nda'a "mbê"
Mí mbê mvam.
Bityini
Kelê wó'o món!
Minsílí
Wo kone jé?
Ye wo yôn?
Biwuwuñ ê Biñgun
Mí á nye'e bíà.
Jámè'è ma.
Bijõs
M'a ê ke ê ke dí.
Menda'a "a" aa "á"
Bí á ke ba'aè ê mezáé.
---------------------------------------------------------------------Bí ñgá wô'ô na wo kon.
Bí á ye zu ê wo jom.
B'á só ê Bañgí.
M'a kon ê nlô. M'a wô' ê nlô mintáé.
Bí á ke Ákônôliñga.
B'á leñe kábat.
M'a yi ô vólõ ma.
Á ki ya ésáé.
Bí á tõñe wo.
Ye mía bêse mí á kon?
Bê wô'õ dí miñkōñ.
M'a wô'ô zaé.
Bí á wô'ô zaé.
Wo yiane bõmõlõ ê mesên ábám.
A a síli bía abui mínsílí.
Avêbe a ne ábá. Avêb'a a n'a ábá.
Bí á ê wô'ô ki ê jôm ê wo jô.
Ye mí á wô'ô fó' ôsó?
B'á wô' ôlún.
M'a kômbõ dí mekala.
Amú jé wo ê feme nyê?
A ñgá ku ajô.
Bí á ke áfúp. Bí á k'a áfúp.
Ye mí dí ya fó'ó?
Aakítí, b'á ye zu ê ndá jõé.
M'a ê wô'ô ki ê jôm ê wo jô.
Za'á dí!
A ñgá só aañgõ'á.
Bí vemêe wo.
Te mí á wúp ézà kábat!
Za'ánè dí!
M'a síli njámán. M'a síli wo njámán.
Õ bilí mimfo' ányu.
A bilí njùk.
Bí á yañge ñkúkúmá.
Mí za'a ma jom.
B'á yañge wo.
M'a yañge wo.
Wo búni náa õ ne jé?
A a yi èláé mêndím.
Bí mbême ke.
Mí ya ñge'e bíà
Ye bê só ya?
Mê mbôõ sí.
Te wo yôn!
A a nye'e a yáme.
Bí á ke sañ ndó'o.
Mí á yiane lô' étó' ê ji.
Bê ñgá mane dí mfíáñ ôse.
M'a kômbõ wóban.
Fombô'õ ma!
A ne njêt.
Bí á yiane dañ ôsôé.
Te mí á jêñ ê bía mintáñêtê.
B'á zu ôkàñ
M'a sá'ále nyê.
Kelêk wõè!
Á za'ák.
Bí á ke nsámbá.
Amú jé mí têlê têtelê?
B'á nyíñ.
M'a ten mintēn áfêp.
Amú jé wo ê woè? Wo woè jé?
Á wú ya.
Bí á ke ékôán.
Ye mí ñga ke áfúp?
B'á bõme miñkúl.
Me bilí wo atôm.
Wo dañ bikálák
A ñgá'án a veê.
Bí ñgá koene bê bômbõ ya ê sí.
Ye mí á ye ke fó'ó dên?
B'á mo ábá.
M'a wô' ávêp.
Za'á bí ke.
A a lám ôlám.
Bí á yiane lôñ ê ndá.
Ye mí á suñ bidí? Amú jé mí á suñ bidí?
Bê ñgá ke sobõ áfan.
Me be'ê éfúmúlu ê mfóndé.
Wo yiane wóban.
A a nye' a a dí miñkōñ.
Bí á ke tôban Ákônôliñga.
Mí ñgá só éyoñ évé?
B'á kuane ndá jàp.
Me bilí wo mbáñêtê.
Amú jé õ nê sóé?
A ndeme wú.
Bí á zu wo fen ê nlô.
Mí ñgá bíáé bón ê báñêbé?
B'á lúman
Me vúmánee Yètõtan.
Za'á dí kpwem!
A a loene wo
Bí á ko nyê wòñ.
Mí á túp ê jé?
Mê wô'õ ya.
M'a wô'ô wo mvo'óé.
M'a kômbõ vaabe émasát ê jam.
M'a wô'ô mõt a a kut mbé.
A a fôtan ètám.
Ye bí á zu súp ê bidí?
A tátè dên, m'a tyi meyok.
Õ ne èbiasè. Õ n'èbiasè.
A a láa minsòs.
Õ ne ñkpwálá.
A a kap bidí.
Súbu'u ê ñnè!
Kôlõ'õ ma mís.
Te wo tót ê ma.
Te wo wúp. Te wo wúp ézà bídí.
Tabê'e têtoó!
Têbe'e!
Têbe'e têtelê!
Za'ák!
Kel'ê lí!
Kôlõ'õ sí!
Za'á ê né!
Kôlõ'õ vá!
Já'á bidí!
Tabê'e sí!
Kôlõ'õ válè!
Kôlõ'õ ma ê mís!
Ñga ê bía wo bí n'amvôé?
Èlônõ a a kon.
Jámè'è ma!
Kel'ê wõé!
Tabê'e vá!
Kelê ê válé!
Kel' ê vun éwólo!
Bômbõ'õ sí!
Bômbõ'õ vá!
Bômbõ'õ válé!
Za'á tabe sí!
Za'á tabe vá!
Za'á têbe vá!
Za'á bômbõ sí!
Za'á bômbõ vá!
Kelê bômbõ sí!
Za'á bátane ma!
Ê ñkel'ánè áfúp!
Kelê bômbõ ê lí!
Asêmbe a solô ê fálák.
Bón ê bam b'á ye só aakítí.
Món ê wom a ñgá yô ndôlõ aañgõ'é.
Ñgéké j'a yénè aalú. Ñgéké j'a dañe yénè aalú.
Mveñ j'a nóñ.
Èsõla a a yám ésáñkáná.
Nálè a a tinan áyá? Nál' a tinan áyá?
Kel'ê bômbõ ôkala.
Abo d'á táé ma.
Mfíáñ ô ntóo sùn. Ê mfíáñ wuná ô ntóo sùn. Ê mfíáñ wuná ô ntóo sùn
Bisúá bí ne mvit.
A ñgá bíáé món-a-miñgá.
Ye wo sa bidí?
Te wo sa bidí!
Mía zá mí ñgá só?
Ye õ ñgá sò étám?
A a tyi èvíndi ê nyó.
Á ntóo ê zen.
Ésáé jiná é ne ayáé. Ésáé jin'é é n'ayáé.
Ésáé jiná é ne tyí'íbí. Ésáé jin'é é ne tyí'íbí.
A ne èsôs. A n'èsôs.
Õ ne akap. Õ n'akap.
Wo dañ õkõlõt.
Mí ne njêt. Mí ne minjênjêt.
Nde õ ne èwôlõ? Nde õ n'èwôlõ? Nd'õ ne èwôlõ?
Nde á só ya? Nd'a á só ya?
Á ke ya. Á ki ya.
Kôlõ'õ ma ê mís!
Ndá è ne mvit. Nd'é è ne mvit.
A ñgá bót évíndi ézíñgì.
Ye õ ñgá yên ê nye?
Ê fa nyíná è ne akáp. Ê fa nyí è n'akáp. Ê fa nyín'é é n'akáp.
Bõt bèziñ bê só ya. Bõt bevó'ó b'á ye só aakítí
Me ñgá'án te ke dí nté anê tyé
Ye ô dí ya fó'ó?
Ye bê só ya?
Bí suáane ya.
A ñgá bíbi ma èkúta
A ñgá bíbi ma abáé ámáñ.
Bifíá Yà Dên
*avêñ*, ê *bálè ávêñ*, *ê sáé ávêñ*
*èfel*
*ndôé* cicatrice saillante
*ndôl* ampoule, cicatrice saillante, balafre protubérante cicatrisée sur la peau
*ntyañ*, *ê ya'aé é ntyañ*
Bifíá Yà Dên
ê *wulu*, *dulu*
ê *têt*, ê *wulu ê metêt*
ê *ndembe*
ê *ndombõ* = tituber, chanceller des suites d’une drogue
ê *jõmesõ*, ê *jõmõsõ
Bifíá Yà Dên
ê *la' ôfôfoé*
ê *láa ê láñ*, ê *láa minláñ*
ê *sañetan*
ê *lókan*
ê *lúman*
ê *kómêkan*
ê *láñêsan*
Bifíá yà dên aa anê bifíá bí áselan
ê *kóbõ*
ê *kañete*
ê *lêñke*
ê *nyíñ*
ê *fóp*
ê *lóp*
ê *fót*
ê *fôtan*
ê *lebete*
ê *ta*
ê *sok*
Bifíá Yà Dên
ê *ba'ate*
ê *libiti*
Bifíá Yà Dên
ê bótan
ê yo'oè
Bifíá Yà Dên
*mvam*
ê *bám*, *mvám*
*mvêm*
*mvom*
*mvòm*
*mvùm*
Bifíá Yà Dên
*abafá* accouplement des sauterelles, l’une portant l’autre
Èyeka'a Ê Mõt-A-Binam
*fám* ***
*miñgá* ***
*mõt*
*ètúm, ètúm ê món*
*ntyên, ntyên ê món*, *ñkêñêlé, ñkêñêlé món*
*món*
*amvemvet*
*ndôman*, *andôman*
*ñgon*, *añgon*
*èvōm*, *èvōm ê ñgon*
*woso*
Ndôma'a Mõt-A-Binam
*ntabe*
*mvôn*
*õlò*
*abák, abá' ê ñnōm*
Bifíá Yà Dên
mvit
akun
mbúan
Bifíá Yà Dên
õsôé
abôndôñ ôsôé
õtõñ
õtõtõñ
ètam
anjēñ
Bifíá Yà Dên
*anyep*
*mvam*
Bifíá Yà Dên
ê *tyík*
ê *ba*
ê *felan*
Miñyê'êlán
*èzáñ*
*èsóoé*
*ndi'is* personne âgée, mais pas encore vieille, adulte, personne mûre
*õtólóñgó*
*õtúyōm*
*siá*
*nyaá mõtó*
*afēm* ê bõt
*ñgá* kala-sí kale-ka
*ñnôm*
*ñnôm ê ñgon*
*ñgon* + ayoñ
*mon ê* + ayoñ
*èkúl, bikúl, *
*èbís, èbín*
*èkúa, èkúa miñgá*
Bifíá Yà Dên
ê *nye'e*
ê *nye'esan*
ê *diñ*, *èdìñ*
ê *diñesan*
ê *fem*, ê *feman*
ê *víni*, ê *vínan*
ê *síñ*, *zíñ*
ê *síñan*
2. wòñ, kòs, nlò, ñkòl, ñgòn
3. wó, fós, nyó
4. jōm, asōñ, ñkōñ, nsōm
5. mõt, ñkõs, ñyõ
6. jôm, mvôn, atôm, ñyôn
Èwôndô' é n'õvúvumú étyóé yà ñkóbõ aa ènyóé jé. (Linguistics is the scientific study of language and its structure.)
ê *vê*
ê *kap*, *ñgap*
Añgan 18he formula to use the statement is:
Ma [ –
ñgun ê yà n
"===");, } if (È n'aka'á mõt a a wô' só' {0,10:n}", es); "------------------------- "); "Local é é !–– – é mystérieuse qu'un être humain entend venant de l'intérieur); "State Taxes: {0,10:n}", if (bookValueYear8 is >= 0) {, bookValueYear7, accumulatedDepreciation7); "-----+---------------------+------------+--------------------------");); "===, , 'ú, =.
fálák: Bê solô ê fálá'á ndá.
añgan (abui: mêñgan): lesson/leçon
èjêt (abui: bijê): expression/expression
ñkpwáa (abui: miñkpwáa): previous/précédent
èla'é, (èla'aé) (abui: bila'é, bila'aé): comment/commentaire
èmek (abui: bimek): introduction/introduction
ntôõ (abui: mintôõ): next/suivant
õbêm (abui: abêm): sentence/phrase
õmven (abui: amven): apostrophe/apostrophe
Mêñgan máná mê ne ású na bí yé'é anê b'á kóbô Búlu. Ñgê wo yêne jôm èziñ é n'ábé ñgê ke njuk, ñgê wo kômbô kómêkane, tili'i dê mfá'á ya bila'aé.
These lessons are meant to teach how to speak the Bulu language. If you have a comment, a suggestion, or a critique, please write it in the Comments section.
Ces leçons enseignent comment parler la langue Boulou. Si tu as des commentaires, des suggestions, ou des critiques, écris-les dans la section des commentaires. (n k o b o b u l u AT g m a i l dot c o m)
Nsámá'a-Ndetên: http://www.nkoboboulou.com/nkoban/Angan08.htm